Molenzorg
Mullem (Oudenaarde), Oost-Vlaanderen
Naam

Bekemolen

Ligging Westerring 72
9700 Mullem (Oudenaarde)

Beke
Kadasterperceel A483h


toon op kaart
Geo positie 50.875046, 3.612349
Eigenaar Ann Mulders (te koop in 2014-2016)
Gebouwd 1903
Type Stenen stellingmolen
Functie Korenmolen
Kenmerken IJzeren gaanderij
Gevlucht/Rad Gelaste roeden, vlucht 24 meter (verwijderd)
Inrichting Twee steenkoppels
Toestand In restauratie
Bescherming M: monument,
23.06.1960
Molenaar Geen
Openingstijden Als kunstgalerij, feestruimte en kroeg. Geopend op zaterdag-zondag, 14-22 u. Contact: tel. 0478 56 35 70, e-mail: info@bekemolen.be
Internet bron

Bekemolen

<p>Bekemolen</p>

Foto: Donald Vandenbulcke, Staden, 02.11.2011  

Beschrijving / geschiedenis

Oorspronkelijk stond op deze site enkel een watermolen van de heren van Mullem, die in 1250 al bestond. De molen bleef in heerlijk bezit tot in de 18deeeuw. In de 19e eeuw vond men dat de watermolen geen voldoende rendement had zodat omstreeks 1840 een stoommachine geplaatst werd. Vanaf dat ogenblik werd de molen omschreven als een« wateroliemolen met stoom ». De activiteit bestond dan in het malen van graan maar ook in het pletten van lijnzaad.

In 1891 werd de stoommachine verkocht. In 1895 plaatste men echter opnieuw een stoommachine en de inrichting werd bijgevolg vanaf dan ingeschreven als " koren en lijnkoekwaterstoommolen". In 1954 werd het binnenwerk van de oude watermolen gesloopt. Enkel het waterrad en een deel van het sluiswerk beleven over. De twee pletterstenen die tegen de romp van de windmolen staan zijn afkomstig van de voormalige lijnkoekoliemolen uit 1896. Alle gietijzeren onderdelen van het draaiende werk zijn verdwenen. Alleen het molenrad en het sluiswerk bleef bewaard, maar raakten de laatste jaren sterk in verval.

Molenaar Emiel Thomaes-Walraet richtte bij de watermolen, op cijnsgrond van Achille Van der Straeten, in 1903 een windmolen op. Hij is één van de recentste windmolens in het land. Er werd gebruik gemaakt van onderdelen uit andere molens, zoals uit de Plaetsemolen uit Knesselare, een staakmolen die in 1892 werd gesloopt. In het erfpachtcontract stond een looptijd van vijftig jaar vermeld.

Opeenvolgende eigenaars:
- 1903, opbouw: (op grond van) Van der Straeten Achille, eigenaar te Mullem en b) Van der Straeten Adelie, eigenares te Eine (kadasterdocument 220: "moulin à vent construit en briques - voor het eerst in dienst genomen op 15.03.1904)
- 17.05.1904, erfpacht: (van het gebouw voor 50 jaar, aanvangende op 13.05.1903) Thomas-Walraet Emile, molenaar te Mullem (notaris Krické)
- 14.09.1916, erfenis: (van het gebouw) en de kinderen (overlijden van vrouw Walraet)
- 19.10.1916, afstand: (van het gebouw) a) Thomaes-Dhaenens Joseph Omer, handelaar te Mullem en b) Thomaes  Marie Odilia, zonder beroep te Mullem (notaris Verleyen)
- 09.09.1952, erfeni:s (van het gebouw) a) Thomaes-Dhaenens Joseph Omer, de weduwe, handelaarster te Mullem en b) Thomaes Marie, zonder beroep te Mullem (overlijden van Joseph Omer Thomaes)
- 22.03.1963, eigenaar: Van der Straeten-de Neve de Roden Jacques Marie Joseph, nijveraar te Oudegem
- 15.07.1963, verkoop: Van der Straeten-Solvijns Achille Theodore Marie Jospeh, nijveraar te Mullem (notaris De Staercke)
- 1993, erfenis: de weduwe (voor vruchtgebruik) en de kinderen (elk voor 1/6 naakte eigendom) (kinderen: a) De Buck van Overstraeten-Van der Straeten Jean Pierre, te Zwijnaarde, b) Eeman-Van der Straeten Emmanuel Marie, te Mullem, c) Van der Straeten Didier Louis, te Gedinne, d) Van der Straeten-De Schaetzen Emmanuel Jacques, te Asse, e) Van der Straeten Etienne Albert, te Grimbergen en f) Van der Straeten-de Peneranda de Franchimont Jean Jacques Piere, te Sint-Martens-Latem (overlijden van Achille Van der Straeten)
- 2001, verkoop: Mulders Ann
- 2014-2016: te koop

Bij het verstrijken van deze erfpacht in 1953 kon de verpachter, ingevolge de contractuele bepalingen, de molen kon laten overnemen of (de inrichting) slopen. Het laatste gebeurde: het spoorwiel, de stalen as en de sterrewielen werden weggenomen. De twee koppels maalstenen bleven evenwel behouden. Na de Tweede Wereldoorlog, in 1947, viel de molen voorgoed stil. De aftakeling begon.

De windmolen heeft nooit echt goed gefunctioneerd. Hij was niet gebouwd op een heuvel of molenberg voor een goede windvang, maar in een lagere sleuf. Uit de richting van Huise vormt een heuvelrug met windbelemmering. Nadat men rond 1960 daarbij twee rijen populieren werden aangeplant, was de windvang geheel belemmerd.

De molenromp heeft een totale hoogte van 17 meter. De kap heeft een zogenaamd « wolfsdak », hetgeen typisch is voor de Oostvlaamse bovenkruiers. De kuip heeft onderaan een diameter van slechts 7,5 meter. Hij bestaat uit het gelijkvloers, stapelzolder, meelzolder, steenzolder, luizolder en kapzolder. Er zijn inrijpoorten en op de stellinghoogte zijn twee deuren. De moerbalken op de luizolder zijn de omgekeerd gelegde steenlijsten van de in 1892 gesloopte Plaetsemolen uit Knesselare. Het kruiwerk op ijzeren flenswielen is ontworpen door molenmakers Baerdeman uit Velzeke. In 1968 werd het oorspronkelijke geklinknagelde Verhaeghegevlucht uit 1903 vervangen door een stalen, gelast roedenstel, met een vlucht van 24 meter. De askop werd gegoten door Van Aerschot uit Herentals. In een moerbalk van de luizolder vindt men het jaartal "1877" van de Plaetsemolen uit Knesselare.

De windmolen werd een eerste maal oppervlakkig hersteld rond 1965. Na de verkoop in 2001 aan kunstenares Ann Mulders, startte in 2002 startte een veelbelovende restauratie. Het metselwerk werd uitgevoerd door Aquastra uit Wevelgem, terwijl Thomaes Molenbouw nv uit Beveren-Roeselare het molentechnische werk op zich zou nemen. De roeden en de kap werden weggenomen. Daarop werd het restauratiedossier van de molenkap en het wiekenkruis voorbereid. De volgende fase kwam echter niet tot uitvoering.

De onmiddellijke omgeving onderging in 2010 grote wijzigingen, door de aanleg van een tunnel met onder de expressweg met bijkomende stroken en lussen. Ondanks het gegeven dat er nagelaten werd advies te vragen aan het Agentschap Onroerend Erfgoed - omwille van het beschermingsstatuut van de molen - gingen de werken toch door.

In 2014 werd het hele molenerf te koop aangeboden voor 1.600.000 euro.

Lieven DENEWET & Herman HOLEMANS

<p>Bekemolen</p>

Foto: Thomas Piens, Zingem, 26.05.2006

<p>Bekemolen</p>

Foto: Thomas Piens, Zingem, 26.05.2006

<p>Bekemolen</p>

Prentkaart Stichting Levende Molens, Roosendaal, 1986

<p>Bekemolen</p>

Prentkaart Nels. Verzameling Ons Molenheem

<p>Bekemolen</p>

Prentkaart. Verzameling Ons Molenheem

Aanvullende informatie

Intekendatum: voorjaar 2001
Molen: Mullem (Oudenaarde, O.-Vl.), Bekemolen - stenen stellingmolen met ijzeren gaanderij
Bouwheer: Anne (Van) Mulders
Ontwerper: Architectenburo Ro Berteloot, Gent (projectleider: ir.-arch. Sabine Okkerse, Emblem)
Aard opdracht:
I. Molentechnische ontmanteling: de roeden, het staartwerk, de kap
II. Romprestauratie: reinigen en verwijderen plantengroei; herstel metselwerk: hervoegen, kaleien met twee lagen kalkverf; herstel metalen gaanderij; herstel schrijnwerk, vloeren en trappen; 75 werkdagen
Toewijzing: I. Thomaes Molenbouw nv, Roeselare; II. Aquastra bvba, Wevelgem

Torie Mulders (pseudoniem van Hector Vindevogel), "De windmolens tussen Schelde en Leie", in: Handelingen van de Koninklijke Geschied- en Oudheidkundige Kring van Kortrijk, XXII, 1946-1948, p. 46-107 (55).
Mulhem.
De Molen te Beke is de schoone nieuwe steenen molen op galerij, bewoond en gebruikt door Kamiel Tomas, die de inwoners van Mulhem en omliggende van 't noodige meel voorziet.
Draait zijn windmolen niet, dan maalt hij met zijn watermolen die op de Beke gebouwd is. 

Raf van der Donckt, "Parenteel Paulus Thomaes", www. rafvanderdonckt. be
VIII.8    Emmanuel Francies Thomaes, molenaar, geboren op 31-01-1858 om 21.00 uur te Eine, begraven op 22-11-1936 te Mullem op 78-jarige leeftijd, zoon van Ivo Thomaes (zie VII.11) en Felicita Desmet (VII.12), naaister.
Gehuwd circa 1886 met Marie Josephina Walraet (VIII.9), geboren op 02-09-1859 te Mater, overleden op 19-09-1916 te Mullem op 57-jarige leeftijd, fa. Floribert, dagloner & Amelia Baekelandt, spinster, beiden van Mater.
Dit echtpaar en hun nakomelingen bewoonden de molen te Mullem-Beke van 1897 tot 1960. De huidige molen te Beke werd gebouwd in 1903. De werken waren in 6 weken voltooid en kostten 15.000 fr.De aannemer was een Verburght uit Nederename. Het metselwerk is 18 m. hoog, de kap 4 m. Voorheen was het een olieslagerij met watermolen, voortaan kon het ook met windkracht, en later met elektriciteit - geg. H. Gevaert.

Uit dit huwelijk:

1. Marie Odilia Thomaes (zie IX.1).
2. Richard Robert Thomaes (zie IX.2)
3. Charles Louis Thomaes (IX.4), geboren op 12-01-1890 om 00.00 uur te Eine, overleden op 08-02-1909 te Mullem op 19-jarige leeftijd.
4. Jules Thomaes (zie IX.5).
5. Emilia Elodie Thomaes (zie IX.8).
6. Remi Thomaes (zie IX.9)
7. Ivo Thomaes (IX.11), geboren op 30-07-1895 te Mullem, overleden op 27-12-1918 aldaar op 23-jarige leeftijd.
8. Achief Joseph Thomaes (zie IX.12).
9. Jozef Omer Thomaes (IX.14), eerste schepen van de gemeente Mullem, geboren op 02-03-1899 te Mullem, overleden op 09-09-1952 aldaar op 53-jarige leeftijd, begraven op 13-09-1952 aldaar.
Gehuwd circa 1920 met Marie Dhaenens (IX.15), geboren op 26-10-1905, overleden op 20-01-1984 te Oudenaarde op 78-jarige leeftijd, dr. v. Leon & Idonie de Rijcke.
10. Alma Maria Thomaes (zie IX.17)
11. Gerard Clement Thomaes (zie IX.18).
12. Alfons Raymond Thomaes (IX.20), geboren op 18-10-1904 te Mullem, overleden op 23-03-1986 te Oudenaarde op 81-jarige leeftijd, begraven op 31-03-1986 te Ooike.
Gehuwd circa 1930 met Ida De Smet (IX.21), geboren op 21-07-1904 te Mullem, overleden op 22-07-1977 te Oudenaarde op 73-jarige leeftijd, dr. v. N.N. & N.N. van Lancker, geen kinderen.

Literatuur

Lieven Denewet, "Vijf ontmantelingen als aanloop tot restauratie (Ramskapelle, Mullem, Bikschote, Denderwindeke, Herkenrode)", in: Molenecho's, XXIX, 2001, nr. 3, p. 118-123;
Paul Vergracht, "De Bekemolen te Mullem", in: Heemkring Eine, nr. 18, 1998, p. 10; nr. 19, 1998, p. 11; nr. 24, 1999, p. 1;
Paul Bauters, "Eeuwen onder wind en wolken. Windmolens in Oost-Vlaanderen", Gent, Provinciebestuur, 1985;
Paul Bauters, "Oostvlaams molenbestand 1986", Gent, 1986 (Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen. Bijdragen, nieuwe reeks, 25);
P. Bauters & R. Buysse, "De Oostvlaamse watermolens. Inventaris 1980", Gent, 1980 (Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen. Bijdragen, nieuwe reeks, 11);
Julien Th. Vandeputte, "De molens van het arrondissement Oudenaarde uit hun geschiedenis", Oudenaarde, 1974;
Inventaris van de wind- en watermolens in de provincie Oost-Vlaanderen naar gegevens van het Archief van het Kadaster. Derde aflevering. De arrondissementen Oudenaarde en Sint-Niklaas", in: Kultureel Jaarboek voor de provincie Oost-Vlaanderen, XVI, 1962, 2 (Gent, 1963);
Herman Holemans, "Oostvlaamse wind- en watermolens. Kadastergegevens 1835-1990. Deel 5. Gemeenten M-N", Opwijk, Studiekring Ons Molenheem, 2004;
H. De Vuyst, "Hout werkt", in: M&L, Monumenten, Landschappen & archeologie, tweemaandelijks tijdschrift van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Brussel jg. 24, nr. 4, p. 8-21, ill.
Raf van der Donckt, "Parenteel Paulus Thomaes", www. rafvanderdonckt. be
Torie Mulders (pseudoniem van Hector Vindevogel), "De windmolens tussen Schelde en Leie", in: Handelingen van de Koninklijke Geschied- en Oudheidkundige Kring van Kortrijk, XXII, 1946-1948, p. 46-107 (55).

Persberichten
Rik Van Welden, "Mullemse Bekemolen ontmanteld", in: Het Nieuwsblad, 02.08.2001.
Johan De Ruyck, "Zingem trots op N60-tunnel Huise", Het Nieuwsblad, 02.04.2010.


Laatst bijgewerkt: zaterdag 24 maart 2018
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens