Molenzorg
Reppel (Bocholt), Limburg
<p>Hotel De Watermolen<br />Reppelmolen<br />Cuppensmolen<br />Schaffersmolen</p>
Foto: J.A.C. de Kroon
Naam

Hotel De Watermolen
Reppelmolen
Cuppensmolen
Schaffersmolen

Ligging Monshofstraat 9
3950 Reppel (Bocholt)

op de Abeek
kadasterperceel B223 (graanmolen)
B224 (oliemolen)
B225 (schorsmolen)


toon op kaart
Geo positie 51.153954, 5.557505
Eigenaar Wim van Asten-Cuppens
Gebouwd Voor 856
Type Onderslag watermolen
Functie Korenmolen
Kenmerken Houten gevels buiten de stenen waterradmuur
Gevlucht/Rad Stalen onderslagrad
Inrichting Gietijzeren kamwieloverbrenging, 2 maalstoelen, builmachine, graankuiser
Toestand Vernieuwd stalen waterwiel. Volledige restauratie op termijn mogelijk
Bescherming M: monument, DSG: dorps- en stadsgezicht,
23 oktober 1997
Molenaar Wim Van Asten-Cuppens
Openingstijden Bezoekbaar, gids op aanvraag, tel. 089 48 00 00, e-mail: info@de-watermolen.com
Internet bron

Hotel De Watermolen
Reppelmolen
Cuppensmolen
Schaffersmolen

Beschrijving / geschiedenis

Samen met de Wedelse molen van Overpelt - waarvan al sprake zou zijn in documenten van het jaar 710 - vormt de Reppel- of Cuppensmolen één van de oudste molensites van het land. Dendrochronologisch onderzoek aan de universiteit van Amsterdam op één van de funderingspalen van het in 1926 afgebroken gedeelte van deze dubbelmolen (moleninstallatie langs beide oevers van de beek) hebben aangetoond dat het gebruikte hout 1260 jaar oud zou zijn (begin 8ste eeuw).

De watermolen was aanvankelijk enkel een graanmolen. Voor 1775 werden een schorsmolen en een oliemolen toegevoegd. De oliemolen werd in 1855 afgebroken. Het schorsmolengebouw werd in 1923, na jarenlang verval, gesloopt.

Het afgebroken gedeelte omvatte de olieslaginstallatie en de schorsmolen, waarin eikenschors gemalen werd ten behoeve van de leerlooierijen: twee functies die na de Eerste Wereldoorlog in onbruik raakten wegens nieuwe productietechnieken. Olieslaan was vooral een zomeractiviteit terwijl schors malen (een stoffige onderneming) voorbehouden bleef wanneer de twee andere functies stillagen - vaak 's nachts. 's Winters was vooral de graanmolen actief (rogge en boekweit).

De Bestendige Deputatie van de provincie Limburg keurde op 29 september 1848 de vastgestelde pegelhoogte van 0,720 meter goed. De molen droeg toen de benaming Schaffersmolens, was een graan-, olie- en schorsmolen en was in het bezit van de weduwe van Jacob Schoolmeesters. Zij bezat tevens de nog bestaande Ghen-Aamolen van Beek (Bree).

Eigenaars na 1840:
- voor 1844, eigenaar: Schoolmeesters Jacob, rentenier te Beek
- 1851, eigenaar: Janssen Maria, weduwe Schoolmeesters Jacobus, rentenierster te Beek
- 1855, deling: Schoolmeesters Herman, molenaar te Reppel
- 1857, erfenis: Schoolmeesters Hermanus, de kinderen (Jacobus Johannes, Maria Dyphina Lambertina, Johannes Henricus, Maria Christina Josephina, Nicolaas Franciscus, Gerardus Ludovicus Michiel, Herman Mathijs Lambert)
- 1885, verkoop: Schoolmeesters Maria Dyphina Lambertina (voor 1/7), Joannes Henricus (voor 1/7), Maria Christina Josephina (voor 1/7), Nicolaas Franciscus (voor 1/7), Gerardus Ludovicus Michiel (voor 2/7) en Herman Mathias Lambertus (voor 1/7), eigenaars te Reppel
- 1897, verkoop: Schoolmeesters Herman Mathijs Lambert (voor 7/21), Gerard Louis Michel (voor 7/21), Nicolaas Francis (voor 2/31) en Maria Christina (voor 4/21), molenaars te Reppel
- 1902, verkoop: Schoolmeesters Herman Mathijs Lambert (voor 17/21), molenaar te Reppel en Maria Christina Josephina (voor 4/21), huishoudster te Reppel
- 1908, verkoop: a) Swennen Arnold Jacob, Anna Maria, Pieter Jan, Arnold, Jacob, Antoon Jozef, landbouwers te Reppel (naakte eigendom), b) Swennen-Swennen Jan Jacob, de weduwe, landbouwster te Reppel (vruchtgebruk)
- 1922, einde vruchtgebruik: de kinderen Swennen
- 1923, verkoop: Cuppens-Eysbouts Petrus, molenaar te Reppel
- 1933: en kind
- 1938, afstand: Cuppens-Eerdekens Henri, molenaar (later handelaar) te Reppel
- 2014, eigenaar: Van Asten Wim-Cuppens, te Reppel

De benaming Cuppensmolen komt van de laatste molenaarsfamilie Cuppens die de molen in 1923 aankocht.

De huidige molen is, op het dak en de stenen waterradmuur na, nagenoeg volledig in hout. Uit kadastergegevens blijkt dat de molen in 1938 'vergroot' werd, waarbij men vermoedelijk verwijst naar deze waterradmuur en de gedeeltelijke vervanging van het houten lopende binnenwerk door gietijzeren kamwielen en assen. In 1940 zou het houten waterrad door een ijzeren rad vervangen zijn. In de jaren 1950 werd een nieuwe dieselmotor geplaatst. Het molenwerk is, op enkele gedemonteerde onderdelen na, nog intact en maalvaardig (2 maalstoelen, builmachine, graankuiser,...) te maken, maar later deed het gebouw dienst als depotruimte.

Voor deze historische molen is ongetwijfeld een mooie socio-culturele toekomst weggelegd. Sinds eind de jaren 1950 werd de site omgebouwd voor recreatie (forellenvijver, speeltuin, restaurant) waarbij recreanten ook demonstraties en uitleg kregen over het molenaarsberoep. Zo knutselde de vroegere molenaar, wijlen Harry Cuppens nog een werkende maquette van de oorspronkelijke dubbelmolen ineen en organiseerde hij molentochten langs o.m. de Abeek. De laatste jaren is het recreatiebedrijf nog uitgebreid. De huidige eigenaar-schoonzoon Wim van Asten-Cuppens stamt eveneens uit een molenaarsfamilie die ooit 7 molens in werking hield en hij volgde ook de cursus "vrijwillige molenaar".

De Reppelmolen is beschermd bij besluit van 23 oktober 1997. Voor een bezoek (watermolen, café-restaurant, hotel, forellenvisserij, speeltuin, recreatiecentrum): "De Watermolen", Monshofstraat 9, 3598 Reppel-Bocholt, tel. 011.461106.

Lieven Denewet

<p>Hotel De Watermolen<br />Reppelmolen<br />Cuppensmolen<br />Schaffersmolen</p>

Foto: Donald Vandenbulcke, Staden, 05.06.2010

<p>Hotel De Watermolen<br />Reppelmolen<br />Cuppensmolen<br />Schaffersmolen</p>

Foto: Danny De Poortere

<p>Hotel De Watermolen<br />Reppelmolen<br />Cuppensmolen<br />Schaffersmolen</p>

Foto: Rob Simons, Sint-Huibrechts-Lille

<p>Hotel De Watermolen<br />Reppelmolen<br />Cuppensmolen<br />Schaffersmolen</p>

Foto: Robert Van Ryckeghem, 14.09.2002

<p>Hotel De Watermolen<br />Reppelmolen<br />Cuppensmolen<br />Schaffersmolen</p>

Foto: Robert Van Ryckeghem, 14.09.2002

Bijlagen

Bjorn De Waal, "Stedenbouw werkt dossier tegen. Bouw van hotel in Reppel voor derde maal teruggefloten", in: Het Nieuwsblad, 11.08.2001. 
Bocholt - Stedenbouw heeft voor de derde maal een negatief advies gegeven voor de bouwwerken aan recreatieoord De Watermolen in Reppel. Schepen van ruimtelijke ordening Jean-Paul Peuskens (SP) is, net zoals eigenaar Wim van Asten, ten einde raad. ,,Ik heb de indruk dat Stedenbouw argumenten zoekt om de bouw tegen te gaan,'' haalt Peuskens scherp uit.
Stedenbouw oordeelt dat de voorgestelde vormgeving vanuit ruimtelijk oogpunt niet aanvaard kan worden. Daarnaast eist de administratie een nieuw openbaar onderzoek en advies van Toerisme Vlaanderen.
Volgens schepen Peuskens is de houding van stedenbouw onbegrijpelijk. ,,Telkens komt men met nieuwe argumenten aandraven. Onder andere het nieuwe argument van de vormgeving is ongeloofwaardig. In een eerder principieel akkoord stelt Monumenten en Landschappen dat ze akkoord gaan met de architectuur. In hun nieuwe advies stellen ze het echter in vraag''.
Peuskens ziet ook het nut van een openbaar onderzoek niet in. ,,Dat is compleet bij de haren getrokken. Er zijn reeds twee openbare onderzoeken gevoerd waarop geen enkel bezwaarschrift binnenkwam. Waarom in hemelsnaam een derde?''
Kampioenschappen
Tegen eind september van dit jaar moesten de werkzaamheden aan het hotel volledig afgerond zijn. ,,Dit is een serieuze streep door de rekening. Omdat een groep deelnemers van het Europese kampioenschap badminton in Overpelt zou verblijven in ons hotel, zijn de grondwerken gestart voordat we onze vergunning in handen hadden,'' zegt de eigenaar Wim van Asten.
Volgens schepen Peuskens is van Asten slachtoffer van zijn eigen investeringsdrang. Stedenbouw haalt in haar rapport letterlijk aan dat het feit dat de werken reeds zonder vergunning aangevat werden, geen reden kan zijn voor een mildere houding.
Hoe dit oplossen? ,,Momenteel zijn er twee denkbare scenario's. Ofwel gaan we terug in overleg met stedenbouw, ofwel leveren we de weigering af en gaan we in beroep,'' besluit de schepen van ruimtelijke ordening.
Toch twijfelt Peuskens hard aan de houding van Stedenbouw. ,,Van de ene kant roept men van alle kanten dat toerisme in Limburg gepromoot moet worden. Zijn er dan degelijke initiatieven, drukt men ze hardnekkig de grond in. Voor mijn part mag minister Van Mechelen het dossier persoonlijk bestuderen en zijn advies geven,'' aldus Peuskens.

2. MBR, "Oudste monument en grootste werkgever van het dorp. Recreatiedomein De Watermolen is brok natuur in centrum van Reppel", in: Het Nieuwsblad, 26.08.2003. 

Reppel - Ruim veertig jaar geleden stond er al een hele speeltuin met enkele schommels, een glijbaan en een kabelbaan, en lagen er een vijver en een plonsbad te pronken. Anno 2003 is het recreatiedomein De Watermolen een begrip. Niet alleen in Bocholt, ook over de landsgrenzen heen geniet het domein bekendheid. In het dorpje Reppel met zijn 1155 zielen is De Watermolen tegelijkertijd het oudste monument en de grootste werkgever.
De familie Cuppens gaf destijds de aanzet tot wat De Watermolen nu is. Rita Cuppens, nu nog steeds bekend als dochter van de molenaar , nam de zaak eind jaren zeventig van haar ouders over. ,,De ijzeren bootjes, de schommels en de kabelbaan die je op de foto kan zien werden door twee van mijn broers gemaakt. Ze waren beiden smid'', herinnert Rita zich nog. ,,Met de opkomst van de boerenbond in de jaren vijftig, hadden mijn ouders besloten om het molenaarschap te laten voor wat het was. In de plaats kwamen de speeltuin, enkele vijvers en een camping. Al mijn broers en zussen zagen geen brood in het domein en dus heb ik het in de jaren zeventig overgenomen.''
Zonder haar echtgenoot Wim van Aste was Rita wellicht niet aan het avontuur begonnen. ,,We leken wel voorbestemd voor elkaar'', aldus Rita. ,,Voordien had ik twee keer serieus verkering gehad, maar de een zag het niet zitten om tijdens het weekend te werken, de ander wilde me betrekken in zijn eigen zaak. Wim was echter bijzonder ondernemend en hij heeft altijd met mij gevochten om De Watermolen groot te maken.''
Het voorbije decennium kende het recreatiedomein een enorme groei. Wim: ,,Halverwege de jaren negentig hebben we gekozen voor een hotelcomplex en de camping zo goed als gesloten. We zijn in 1995 begonnen met elf kamers, met de vaste overtuiging dat dat zou volstaan voor een plaatsje zoals Reppel met amper 1.100 inwoners. Inmiddels telt het complex vijfenzestig kamers, hebben we een fitnessruimte en sauna, diverse ruimtes voor meetings, enzovoort. We zijn het grootste hotel in Noord-Limburg en stellen zo'n twintigtal personeelsleden te werk. Ik denk niet dat er in Reppel nog een grotere werkgever is. En ondanks de recessie lopen de zaken uitstekend. We liggen aan een van de knooppunten van het fietsroutenetwerk en vlakbij de grensoverschrijdende ruiterroute. Hoe langer, hoe meer mensen komen met hun paard op vakantie. We beschikken dan ook over twaalf stallen waar ze hun dier kunnen onderbrengen'', aldus Wim van Aste. ,,Wat de dagrecreatie betreft moeten we het vooral van de Nederlanders en Belgen hebben. Maar in ons hotel logeren de meest uiteenlopende nationaliteiten. Toeristen komen zelfs vanuit Azië, Rusland en Amerika, zodat ik me soms afvraag hoe ze Reppel in godsnaam hebben kunnen vinden. Mensen die vanuit Antwerpen komen vragen vaak nog om een routebeschrijving.'' (MBR)

3. "Weer negatief advies voor bouw hotel De Watermolen", in: Het Belang van Limburg, 10.08.2001.

De uitbreiding en bouw van een hotelaccommodatie aan recreatiedomein De Watermolen in Reppel (Bocholt) heeft van AROHM-Limburg opnieuw, en voor de derde keer, een negatief advies gekregen. De gemeentelijke diensten en de investeerder raken ontmoedigd en klagen de aanpak van stedebouw in dit dossier aan. "Aan elke opmerking van AROHM werd voldaan. Zodat in dit dossier, objectief bekeken, geen onderdelen zijn die niet door de beugel kunnen," aldus schepen van Ruimtelijke Ordening, Jean-Paul Peuskens. De gemeente en Wim Vanasten, de investeerder, hopen dat nieuw overleg het dossier kan deblokkeren.

4. "Bouw hotel in Bocholt stilgelegd", in: Het Belang van Limburg, 24.06.2001.
De bouwwerken aan de nieuwe hotelaccomodatie van het recreatiepark De Watermolen liggen op bevel van de diensten van stedebouw stil. Stedebouw vraagt bijkomende advies van afdeling Natuur en Land inzake de ruimtelijke draagkracht van het project. Schepen van Ruimtelijke Ordening Jean-Paul Peuskens verwacht, na overleg met stedebouw en de dienst ruimtelijke ordening, een hervatting van de werken begin juli.
De bouw van hotelaccomodatie, een overdekt zwembad, fitness- en conferentiezalen aan de watermolen van Reppel ligt stil. Een tegenvaller voor uitbater Wim Vanasten. Vanasten hoopte immers begin september zijn eerste gasten te ontvangen in het nieuwe hotel. "Het ontbreken van het advies van afdeling Natuur en Land komt de uitbater natuurlijk ongelegen", zegt schepen Peuskens "al is het bouwplan is conform met de aanvraag, de regels moeten nageleefd worden. Er is een bijkomend advies van afdeling Natuur en Land nodig. Hoewel niet bindend geeft het wel inzicht in de ruimtelijke draagkracht van het project op de omgeving." De gevraagde bijkomende adviezen zijn er ondertussen. "We wachten nu het overleg, gepland op 2 juli, tussen stedebouw en de gemeentelijke diensten van ruimtelijke ordening af," besluit Peuskens.

5. "Hotelaccomodatie aan De Watermolen Bocholt", in: Het Belang van Limburg, 13.03.2001.
Bocholt gaat zich in de volgende jaren nog meer manifesteren in de toeristische sector. Dat is dinsdag duidelijk geworden tijdens een werkbezoek. Daar raakte bekend dat recreatiedomein De Watermolen nog dit jaar een volledig nieuwe hotelaccommodatie, met conferentieruimtes en een overdekt zwembad, zal bouwen. En camping 'Goolderheide' wil 400 extra standplaatsen voor stacaravans.

vlaanderen-fietsland.be (2011)
De Watermolen
De Watermolen is de ideale vertrekplaats om te fietsen. Het hotel bevindt zich aan het grensoverschrijdende fietsroutenetwerk en aan diverse andere fietsroutes. Het beschikt over een afsluitbare overdekte fietsenstalling, maar ook over een eigen fietsen verhuur.
De Watermolen is de geschikte vertrekplaats om te wandelen, verschillende bewegwijzerde wandelroutes in de directe omgeving van natuurgebieden en grensoverschrijdende routes. Ook het 15 hectare groot domein leent zich uitstekend voor een wandeling. Paarden en koetsen kunnen terecht op Het Helmushof. zowel voor meerdaagse arrangement alsook voor dagtochten is het een uitgelezen vertrekpunt Direct gelegen aan het ruiter en menroutenetwerk.
Komt de visser in je boven of wil je je (klein-) kinderen leren vissen. Met zijn 13 forelvijvers is De Watermolen de plaats om te genieten van het forelvissen.
Daarnaast kan je je uitleven op 4 volautomatische kegelbanen, Fietsen, Wandelen, Forelvissen, Zwemmen, Kegelen, Minigolf, Basketbal, Badminton, Sauna, Jacuzzi, Biljart, Petanque baan, Wifi, Darten, Pool, Biljart, Meeting Area,...
Wij bieden u diverse mogelijkheden om eens lekker te genieten van een eerlijke ouderwetse keuken: een à la carte restaurant, Grillmenu's, Molenaarsbufften, Bbq menus, Recreactiediner's, Lunch, 4 gangen diner, Snacks, Koffietafel, Graag bespreken wij met u de mogelijkheden.

R(oger) Dr(eesen), "Watermolens bezoeken via plankenpad", Het Belang van Limburg, 16.02.2016.
Foto: RDr

R(oger) Dr(eesen), "Watermolens bezoeken via plankenpad", Het Belang van Limburg, 16.02.2016.
Foto: RDr
Meeuwen-Gruitrode / Bocholt - In het wandelgebied in de Abeekvallei vindt je nieuwe wandellussen met veilige plankenpaden en een vogelkijkhut. Dit project kwam er in samenwerking en met steun van LIFE, de gemeenten Meeuwen-Gruitrode, Peer en Bocholt, Natuurpunt en RLKM.
De vallei van de Abeek is een erg gevarieerd natuurgebied. Er zijn bossen en bloemrijke hooilanden, heide en vennen en langs de Abeek staan er nog verschillende werkende watermolens. In 2010 startte een LIFE-project om een duurzame toekomst te garanderen voor de natuur in de Abeekvallei.
"Een deel van de Abeekvallei is moeras en was lange tijd volledig ontoegankelijk. De aanleg van plankenpaden laat de wandelaar nu toe om te genieten van de natuur die de vallei te bieden heeft. De vernieuwde Molenwandeling van 24,5 km vertrekt vanuit de Dorpermolen in Meeuwen tot aan de watermolen in Reppel. Onderweg passeer je ook de site waar vroeger de “Slagmolen” stond, de watermolen die nu een mooie plaats in Bokrijk heeft gekregen", vertelt schepen Koen Geusens.
De nieuwe wandellus is inkortbaar. De opening van het toeristisch seizoen in Meeuwen-Gruitrode, op zondag 17 april, staat in teken staan van het “Watermolensfeest” in de Abeekvallei.

Literatuur

E. D(e) K(inderen), "De watermolen van Reppel", in: De Belgische Molenaar, LXXIII, 1978, p. 195-196.
Lieven Denewet, "Inventaris van de Limburgse watermolens met hun pegelhoogtes (1846-1849)", Molenecho's, 39, 2011, nr. 2
Herman Holemans & Werner Smet, "Limburgse watermolens. Kadastergegevens: 1844-1980", Kinrooi, Studiekring Ons Molenheem, 1985;
Bert Van Doorslaer, "Met de stroom mee of tegen de wind in? Molens in Limburg", Borgloon/Rijkel, Provinciaal Centrum voor Cultureel Erfgoed, 1996, p. 30;
F. Dirks, "De 'Cuppensmolen' of de 'Reppelmolen' te Reppel (Bocholt) Limburg. (Portret van een draaiende molen)", in: Natuur- en Stedeschoon, 60, 1991, nr. 1, p. 22-23, ill.;
Bocholter windmolens - Bocholter watermolens, (Bokarelo, 7, 1990, p. 18-21);
P. Maes, "De geschiedenis van Bree. De gemeente van de oudste tijden tot aan de Franse revolutie", 1952, p. 183-184.
Bocholter windmolens - Bocholter watermolens, Bokarelo, VII, 1990, p. 18-21.
H. Cuppens & W. Smet, "Limburgse watermolens; Molens op de Aabeek-Bosbeek en Itterbeek", Sint-Niklaas, 1980

Persberichten
"Henri Cuppens, de Reppelse molenaar schiep een technisch wonder: 's lands enige waterklok met beiaard", in: Ons Volk, Weekblad voor het gezin, jg. XLVIII, 1965, nr. 16, 22 april, p. 24-25 en 67, ill.
Bjorn De Waal, "Stedenbouw werkt dossier tegen. Bouw van hotel in Reppel voor derde maal teruggefloten", in: Het Nieuwsblad, 11.08.2001. 
MBR, "Oudste monument en grootste werkgever van het dorp. Recreatiedomein De Watermolen is brok natuur in centrum van Reppel", in: Het Nieuwsblad, 26.08.2003. 
"Weer negatief advies voor bouw hotel De Watermolen", in: Het Belang van Limburg, 10.08.2001.
"Bouw hotel in Bocholt stilgelegd", in: Het Belang van Limburg, 24.06.2001.
"Hotelaccomodatie aan De Watermolen Bocholt", in: Het Belang van Limburg, 13.03.2001.
R(oger) Dr(eesen), "Watermolens bezoeken via plankenpad", Het Belang van Limburg, 16.02.2016.


Laatst bijgewerkt: woensdag 22 maart 2017
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens