Beschrijving / geschiedenis

Op 14 juli 1817 verkregen molenaar Mathieu Hoeken van Rotem en landbouwer Jean Smeets van Beersel toestemming van de gedeputeerde Staten van Limburg om een windkorenmolen te bouwen. Het was een houten zestienkante bovenkruier.
In 1919 liet Godfried Truyen-Smeyers deze molen vervangen door de huidige stenen beltmolen. Molenmaker was Van Tartwijk uit Waalre.
In de huidige molen zijn o.m. de zestienkantstijlen en bintbalken hergebruikt als vloerbalken, en ook het spoorwiel en de draagbalken van de koning komen waarschijnlijk uit de voorganger. De kruivloer (bestaande uit 8 delen) is hoogstwaarschijnlijk het oude boventafelment.
De romp werd opgetrokken door de plaatselijke metselaar Willem Klerckx (Inscriptie op de muur van de luizolder vermeldt: "gebouwd 1919 - KLERCKX - Molenbeersel"). Dit werd niet gedaan met een stok in het midden met een koord eraan om de cirkelvorm af te meten, maar "op het oog". Hierdoor zitten er veel "bulten" in de molenromp.
In 1934 werden de roeden verdekkerd. De huidige molen kreeg vlak vóór W.O. II een dieselmotor, in de jaren '50 werd deze vervangen door een elektrische motor. De Zorgvlietmolen werd op 7 december 1959 beschermd als monument.
In 1964 werd de verdekkering vervangen door Van Bussel stroomlijnwieken en molenmaker Adriaens uit Weert (NL) verving de Limburgse kap door een Hollandse kap.
Sinds 1971 is de molen buiten bedrijf.
Begin jaren '80 was er een gevaarlijke situatie ontstaan: doordat de windpeluw rot was, zakte de baansteen, waardoor de molenas op de lange spruit zakte. Een grondige opknapbeurt door molenmaker Rik Caers uit Retie, die o.m. de windpeluw verving, zorgde ervoor dat de molen weer in orde was. Hierna werd er weer met de molen gedraaid, totdat de slechte staat van de roeden dit niet meer toeliet.
Helaas werd de omgeving van de molen volgebouwd.
In 2001 bleek een grondige restauratie noodzakelijk. Om de kosten de spreiden, wordt die in fasen uitgevoerd.
In 2001 werden de Potroeden met stroomlijn Van Bussel vervangen door geklinknagelde roeden (model Verhaeghe, fabr. molenbouwer Roland Wieme uit Petegem-aan-de-Leie). Er werden fokwieken met remkleppen aangebracht, omwille van de matige biotoop door inbouwing. De romp werd weer gezandstraald en gevoegd, de molenbaard, de grote spruitbalk (de oude was een stuk van een oude roede), ramen en deuren en de draagbalken onder de koning werden vervangen.
In het voorjaar 2007 vernieuwde molenmaker Wieme uit Deinze de kammen en de vulstukken op het vangwiel en  de spillen van de weeg. Hij plaatste een volledige nieuwe vang en vernieuwde het luiwerk. In februari 2009 werkte molenbouwer Wieme aan de de lui- en kapzolder. Hij nam het spoorwiel mee naar zijn atelier voor restauratie. De stenen moeten nog gescherpt en uitgebalanceerd worden. Voorzien wordt dat de Zorgvlietmolen, sinds 2001 al draaivaardig, vanaf 2011 ook weer maalvaardig zal zijn.

Technische gegevens:
Ijzeren molenas (wellicht gemaakt door de Nederlandse firma L.I. Enthoven, volgens Nico Jurgens uit Hoorn.
Blokvang met vangtrommel. Engels kruiwerk met kruilier.
Twee koppels kunststenen (waarvan één koppel met gatenstenen); sleepluiwerk.

Wputer Peerlings, Molenbeersel & Rob Simons, Sint-Huibrechts-Lille

De fokwieken uit 2001. Foto Paul Bauduin, Molenbeersel

Foto: Stefan Boumans

Met verdekkerde roeden in 1954. Foto coll. Wouter Peerlings, Molenbeersel

De voorgaande houten zestienkant. Foto voor 1918 (coll. Hubert Lemmens, Kinrooi)

Bijlagen

Logboek.
Hieronder staan de omwentelingen van de Zorgvlietmolen sinds de plaatsing van de fokwieken in 2001.

2010: 4750 (voorlopig)
Maart: 2317
Februari: 2433
Januari: 0

2009: 9472                   2008: 20627
December:  876            December: 437
November: 5241           November: 3624
Oktober: 0                    Okober: 433
September: 0                September: 0
Augustus: 0                   Augustus: 1575
Juli: 1630                      Juli: 0
Juni: 152                       Juni: 1480
Mei: 0                           Mei: 3373
April: 1573                    April: 5833
Maart: 0                        Maart: 0
Februari: 0                    Februari: 622
Januari: 0                     Januari: 2750
   
2007: 38726                  2006: 9878
December: 4576            December: 4273       
November: 1900            November: 4194
Oktober: 2279               Oktober: 713   
September: 0                September: 0
Augustus: 2638              Augustus: 499
Juli: 2248                      Juli: 0
Juni: 1788                     Juni: 199
Mei: 5650                      Mei: 0
April: 4047                    April: 0
Maart: 2779                   Maart: 0
Februari: 6302               Februari: 0
Januari: 4517                Januari: 0

2005: 508                    2004: 1241
December: 0                December: 386
November: 0                November: 0
Oktober: 0                   Oktober: 0
September: 0               September: 0
Augustus: 0                  Augustus: 0
Juli: 0                          Juli: 0
Juni: 0                         Juni: 0
Mei: 0                          Mei: 0
April: 0                        April: 0
Maart: 0                      Maart: 855
Februari: 508               Februari: 0
Januari: 0                    Januari: 0

2003: 1577                  2002
December: 842            December: 0
November: 0               November: 0
Oktober: 0                   Oktober: 524
September: 17             September: 0
Augustus: 0                  Augustus: 0
Juli: 0                          Juli: 2742
Juni: 0                         Juni: 3713
Mei: 391                      Mei: 688
April: 0                        April: 5503
Maart: 0                       Maart: 2197
Februari: 0                   Februari: 2789
Januari: 327                 Januari: 2080

2001: 5210
December: 3410
November: 0
Oktober: 1800

"Tirol rond de molen", in: Het Belang van Limburg, 30.07.2007.
Afgelopen weekend was gezelligheid troef tijdens de Molenfeesten in Molenbeersel. Er werd gewandeld en gefietst ten voordele van de restauratie van de Keijers- en Zorgvlietmolen. Rond de Keijersmolen werd een heus feestterrein gebouwd.
"Het publiek kan hier genieten van livemuziek en allerlei attracties", zegt voorzitter Jo Bral van de Molenvereniging. Wouter Peerlings (16) en Paul Boudiun (16) uit Molenbeersel hadden de molenaarscursus gevolgd en gaven de bezoekers uitleg in aanwezigheid van ‘echte' oud-molenaars.
"We kunnen met onze molens graan malen en dat hoort ook zo", zegt de jonge molenaar Wouter Peerlings. "Die molens zijn de trots van ons dorp." Zaterdagavond kon het publiek genieten van een reünie van de muziekgroep Fleur. "Voor deze molenfeesten hebben we de leden weer eens samengeroepen en brengen we de muziek uit onze jeugdjaren voor de dorpelingen", zegt Jean Vanhees. Zondag stond de namiddag in het teken van Tirol.

Literatuur

A.L. "Molens worden gered", Ons Heem, XVIII, 1963, p. 127.
P. Henkens, "Molenbeersel", Nieuws uit Limburg, 1963.
H. Janssen, "Aanteekeningen over Molen-Beersel", 1938.
J.G., "Teleurgang van de windmolens te Kinrooi", De Autotoerist, 16.02.1978.
C. Reynders, "Molenbeersel bezit 2 geklasseerde windmoelns", Het Belang van Limburg, 29.09.1968.
Steven, "De beide windmolens van Molenbeersel", De Standaard, 19.09.1968.
"Molenherstel in Limburg en elders", De Autotoerist, 16.11.1953.
"Restauratie van geklasseerde windmolens", Volksgazet, 13.08.1967.
"MolenH.M gerestaureerd", Het Belang van Limburg, 26.02.1969.
"Stramproy en Molenbeersel: samen drie geklasseerde windmolens", Het Belang van Limburg, 31.08.1969.
"Le Moulin de Molenbeersel", Le Sillon Belge, 11.02.1977.
H.M., "Molenbeersel. Molen Zorgvliet", Het Volk, 06.07.1953.
W. Smet & H. Holemans, Limburgse windmolens in heden en verleden, Nieuwkerken-Waas, 1981, p. 121-125;
N. Jurgens (m.m.v. T. Meesters & P. Groen), "Een houten zestienkante bovenkruier te Molenbeersel (Limb.): een bouwhistorisch onderzoek", in: Molenecho's, XX, 1992, p. 24-37;
P. Henkens, "Molens en beersen, dat is Molenbeersel", in: Toerisme in Limburg, XV, p. 65, 67 en 70;
Bert Van Doorslaer, "Met de stroom mee of tegen de wind in? Molens in Limburg", Borgloon/Rijkel, Provinciaal Centrum voor Cultureel Erfgoed, 1996;
Werner Smet, "Molens en molenzorg in Molenbeersel", Molenbeersel, Werkgroep Molenzorg en Molenmuseum Molenbeersel, 1984, 31 p.;
H. Holemans, "Protest tegen de oprichting van de Heimolen te Aartselaar, anno 1772", in: "Ons Molenheem", 1988, nr. 2, 21-26, ill.;
W. Smet, "Enkele oude vermeldingen betreffende de Zorgvlietmolen", in: "Dao raostj gét", Driemaandelijks heemkundig tijdschrift van de Geschied- en Heemkundige Kring Kinrooi, jg. 5 (1986), p. 10-12, ill.
E. De Kinderen, "Voorbeeldige molenwerking in Molenbeersel: heden en verleden", in: De molenaar (weekblad voor de graanverwerkende en veevoederindustrie), CVI, 2003, nr. 17, p. 45.
"Tirol rond de molen", in: Het Belang van Limburg, 30.07.2007.