Molenzorg
Meerhout, Antwerpen
Naam

Haenvensemolen
Molen van Zittaart
Koffiepotmolen

Ligging Lindestraat 55
2450 Meerhout

Zittaart
kadasterperceel D1664
51° 7' 3.66 N 5° 3' 6.01 E


toon op kaart
Geo positie 51.117790, 5.051753
Eigenaar Jef Druyts - Edith Vanhienen, Olmen (Balen)
Gebouwd 1801 / 1943
Type Staakmolen met halfopen voet
Functie Korenmolen
Kenmerken Gebogen kapvorm
Gevlucht/Rad Geklinknagelde roeden, 24 m (Verhaeghe, 1900)
Inrichting 2 koppels maalstenen
Toestand Maalvaardig
Bescherming M: monument, DSG: dorps- en stadsgezicht,
20 mei 1981
Molenaar Jef Druyts, Olmen; Jan Melis, Meerhout; Lieven Dockx
Openingstijden Laatste zondagen van de maanden april-september: na afspraak
<p>Haenvensemolen<br />Molen van Zittaart<br />Koffiepotmolen</p>

Foto: A.J. Wisse, Zwalm  

Beschrijving / geschiedenis

De Haenvensemolen of Molen van Zittaart werd gebouwd in 1801 als een houten achtkante grondzeiler door de heren van Dendermonde in de huidige Lindestraat 55 te Zittaart. De molenkap had een aparte vorm (een soort ajuinkap) en er was slechts één lange spruit aanwezig. De romp was gedekt met gepotdekselde planken.

Kadasterbeschrijving uit ca. 1830: "achtkantige molen van hout gebouwd, heeft twee paar molensteenen, niet zoo gunstig gelegen als C1878 (= de Prinskensmolen), den selven is wel onderhouden. Pachter is Frans Praets".

Opvolgende eigenaars en molenaars:
- 1801, opbouw: heren van Dendermonde
- 18.09.1820, eigenaar: Helsen Petrus Amandus, priester te Nivelles; huurder-molenaar voor 6 jaar: Praets Frans: "verpacht voor 6 jaren door A. Helsen, priester te Nivelles, aan Frans Praets".
- 01.09.1826, eigenaar: Helsen Petrus Amandus, priester te Nivelles, huurder-molenaar voor 6 jaar: Praets Frans: "verpacht voor 6 jaren door A. Helsen, priester te Nivelles, aan Frans Praets. De huurpijs van de molen is f. 329,28 waarvan af voor ongebouwde eigendommen f. 6,07; blijft f. 323,21. Het onderhoud der draeyende werken is ten laste van den huurder waardoor het onderhoud voor de helft ten laste vande huurder en den eigenaar wordt berekend werdoor maar hiervoor wordt afgetrokken f. 64,64. Bljift voor den molen f. 258,57".
- voor 1834, eigenaar: Helsen Petrus Amandus, pastoor te Nivelles; huurder-molenaar: Praets Frans.
- 06.08.1856, erfenis: Deroy Louis Isidore, priester te Athis (overlijden van Petrus Amandus Helsen)
- 08.07.1898, verkoop: Heuvelmans-Eyckmans Pieter Frans, molenaar te Meerhout (notaris Verbruggen)
- 02.12.1929, erfenis: en de kinderen (overlijden van vrouw Maria Regina Eyckmans)
- 09.10.1931, verkoop: Heuvelmans-Oeyen Frans Alfons, handwerker te Meerhout (notairs Adriaensens)
- 30.01.1958, verkoop: Heuvelmans-Boons Charles Albert, mijnwerker te Meerhout (notaris Van Ormengen)
- 2017, verkoop: Jef Druyts-Edith Vanthienen, Olmen

Rond 20 juli 1928 werd de vierjarige Irma Belmans dodelijk getroffen door een draaiende molenwiek. Zij was één van de twee dochters van Petrus Hubertus Belmans (Geel 1887 - Meerhout 1944) en Maria Theresia Belmans (Meerhout, 1886-1954). Laatstgenoemde was eerder gehuwd met Victor Heuvelmans (°Meerhout 1888).

Op 12 mei 1940 werd de molen door de Belgische troepen opgeblazen. Molenaar Alfons Heuvelmans liet in 1943 een verlaten standaardmolen overbrengen uit Haenven onder Veerle (nu Laakdal). Hij draaide voor het eerst op 1 september 1943. Daarom wordt hij nog de Haenvense molen genaamd. Deze molen was in Veerle in 1720 gebouwd door Jan en Hendrik Willems op grond van de abdij van Averbode. Oorspronkelijk had de molen een open voet, later kreeg de molen een halfgesloten voet.

In 1979 ontfermden enkele vrijwilligers, waaronder Jef Druyts, zich over het krakende karkas. De eerste molenfeesten werden gelanceerd. Onder de hoede van Els De Kinderen (hoofdredactrice van De Belgische Molenaar) werd van hieruit een brede molenwerking in de Kempen op gang gebracht.

De laatste beroepsmolenaar was Charel Heuvelmans (Meerhout, 1933-2014), zoon van Alfons en gehuwd met Lisette Boons (Veerle 1935 - Meerhout-Zittaart 2014). Hij onderhield de molen uitstekend. Probleem is wel dat er te veel bomen in de omgeving staan die grote hinder geven om te kunnen malen.

Jef Druyts & Edith Vanthienen uit Olmen, eigenaar-molenaar van de Straalmolen in Olmen, kocht de Haevensemolen aan in 2017.

Bij de molen staat een natuurgetrouw model van zijn voorganger, dus een koffiepotmolen.

Technische gegevens

De gietijzeren askop werd gemaakt door Jos Van Aaerschot uit Herentals in 1878.
De roeden zijn geklonken exemplaren uit 1900 van de firma Verhaeghe uit Ruddervoorde.
De molen heeft twee koppels kunststenen met zwaaipandscherpsel (1,5 m). Overbrengingsverhouding achtermolen: 1 op 4,3; voormolen: 1 op 3,7.
Op de achtermolen is een regulateur aangesloten, aangedreven door het staakijzer.
De zakken graan worden omhooggetrokken met een sleepluiwerk (met autoband).

Zie ook: Veerle (Laakdal), Haevense Molen

Lieven DENEWET, Herman HOLEMANS & Rob SIMONS

<p>Haenvensemolen<br />Molen van Zittaart<br />Koffiepotmolen</p>

Foto: Patrick Van Loo

<p>Haenvensemolen<br />Molen van Zittaart<br />Koffiepotmolen</p>

Foto: Roger Laenen, 11.09.2014

<p>Haenvensemolen<br />Molen van Zittaart<br />Koffiepotmolen</p>

Foto: François Gijsbrechts, Linkhout

<p>Haenvensemolen<br />Molen van Zittaart<br />Koffiepotmolen</p>

De voorafgaande houten achtkante bovenkruier. Vezameling Ons Molenheem

<p>Haenvensemolen<br />Molen van Zittaart<br />Koffiepotmolen</p>

Verzameling Ons Molenheem

Literatuur

Gedrukte bronnen
De Volksstem, 23.07.1928

Werken
H. Holemans & P.J. Lemmens, Molens der Zuiderkempen, Nieuwkerken, 1978, p. 72-75, 106;
L. Grietens, "de Molens van Meerhout: III. de windmolen van Meerhout-Zittaart", in: De Zuiderkempen, X, 1941, nr. 1-2, p. 76; overgenomen in: De Belgische Molenaar, jg. 51, nr. 11 (30 april 1956), p. 149-150;
E. D(e) K(inderen), De Haevense molen te Meerhout-Zittaart, in: De Belgische Molenaar, LXXI, 1976, nr. 5 (7 maart), p. 70-72;
F. Brouwers, "De toekomst van een verleden. Levende molens in de provincie Antwerpen", s.l., Levende Molens Werkgroep Kempen-Antwerpen, (1997);
"Meerhout: de windmolen van Meerhout-Zittaart", in: De Belgische Molenaar, jg. 49, nr. 20 (23 aug. 1954), p. 324-325;
J. Druyts & E. De Kinderen, "De restauratie van de molen van Meerhout-Zittaart nader bekeken of wat gezamelijke inzet rond een molen vermag", in: De Belgische Molenaar, jg. 76, nr. 23 (7 dec. 1981), p. 315-317;
Paul Hendriks, "De windmolens: 19. Meerhout", in: P. Hendriks & R. Hoeen, "Provincie Antwerpen. Wind- en watermolens", p. 18;
E. D(e) K(inderen), "Feestelijkheden rond de molen van Meerhout-Zittaart", in: De Belgische Molenaar, jg. 73, nr. 18 (22 sept. 1978), p. 225;
"Meerhout: de windmolen van Meerhout-Zittaart", in: De Belgische Molenaar, jg. 49, nr. 20 (23 aug. 1954), p. 324-325;
(E. De Kinderen), "Meerhout-Zittaart: inzet beloond", in: De Belgische Molenaar, jg. 75, nr. 14-15 (7-22 aug. 1980), p. 222;
"Molententoonstelling Meerhout-Zittaart: uitzonderlijk succes", in: De Belgische Molenaar, jg. 74, nr. 22 (22 nov. 1979), p. 298-299;
L. Smet, "Ons molenpatrimonium in de provincie Antwerpen: houten molen van Meerhout-Zittaart", in: Molenecho's, jg. 5, nr. 2 (febr. 1977), p. 15;
Cl. Dupré, "Het ontstaan van den Haenvensche molen te Veerle", in: De Zuiderkempen, II, 1933, nr. 1, p. 30-33.
Fr. Van Genechten, "De molen van Haenven onder Veerle: 1723-1795", in: De Zuiderkempen, II, 1934, nr. 4, p. 126-128; III, 1934, nr. 1, p. 1-14;
J. Van Genechten, "Het ontstaan van den windmlen op Haenven onder Veerle", in: De Zuiderkempen, I, 1932/33, nr. 4, p. 49-55.
Trudo J. Gerits, "De verdwenen dorpsmolen van Veerle", in: Ons Heem, XX, 1966, nr. 5 (herfstmaand); overgenomen in: De Belgische Molenaar, jg. 63, nr. 10 (22 mei 1968), p. 145-146;
Gustaaf Peeters, "De molens van Veerle", in: De Zuiderkempen, X, 1941, nr. 4, p. 95-97;
Herman Holemans, "Beschrijving van het molenbedrijf te Meerhout. (Vertaald van het Frans), in: Ons Molenheem, 1983, nr. 2, p. 19-20;
"5 en 6 juni: feestelijk inhuldiging van de Prinskensmolen en de Haanvense molente Meerhout", in: De Belgische Molenaar en Levende Molens, jg. 77 (1982), nr. 5 (mei), p. 100;
Els De Kinderen, "Groeiende Kempense belangstelling voor molens [Prinskensmolen, Watermolen en Haanvense Molen]", in: Levende Molens, jg. 2, 1979, nr. 20 (22 oktober 1979), p. 265-266;
P.J. Lemmens, "Molenoverzicht uit het Arrondissement Turnhout van 1830 tot heden", Heemkundig Handboekje voor de Antwerpse Randgemeenten, Kwartaalschrift, Borgerhout, Gitschotel Buurschap, Jg. 12, [1964], nr. 3, p. 18.
Jos Sterckx, Krista Wilms, Jan Melis e.a., "Slag van de molen. Hier maalt men voor alleman die zijn loon geven kan", Meerhout, 2011.

Mededelingen
Mailbericht Maria-Louisa Geyskens, 10.01.2016 (nicht van Irma Belmans, slachtoffer van een wiekslag)


Laatst bijgewerkt: donderdag 31 augustus 2017
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens