Beschrijving / geschiedenis

Johan Van de Sande-Verheyen liet in 1735 deze stenen stellingmolen oprichten te Lillo-Kruisweg ("Kleinen Vogelenzang"). Een inschrift herinnert nog aan deze gebeurtenis: JOANNES / VAN DEN SANDE / ANNA MARIA VERHEYEN / ANNO 17 MEI / 1735. Ook een chronogram brengt ons op het jaartal 1735 terug: PAROCHUS (100-5) / COCLET (100-100-50) / HIC PRIOR STRUXIT (1-100-1-5-10-1) / JOANNES VAN DEN SANDE (1-5-500-500) / CONCLUSIT (100-100-50-5-1). De Eenhoorn verkreeg zijn naam omdat hij (voor 1830) het eigendom was van David Gijsen, drogist op de Korenmarkt te Antwerpen, bij wie het bord "Den Eenhoorn" uithing. In de volksmond werd hij ook "Witte Molen" geheten, omwille van het feit dat hij wit gekalkt was.

Bij felle overstromingen van 14 en 15 mei 1831 was hij de enige overlevende. Op 8 mei 1832 werd de molen geplunderd door het Hollands leger. Molenaar Roevens meldde dat volgende zaken werden ontvreemd: "22 veertel koren, 13 veertel tarwe, 4000 pond gepelde gerst, 6 veertel paardebonen, 14 eiken ribben van 14 voet lang, 300 voet olmen vellingen van 4 duim dik en 200 van 3 duim, 2000 voet greinen planken voor de gaanderij, 4000 voet beukenplanken, 372 eschen kammen, 2000 pond ijzer en 180 pond lood".

In 1875 werd de Eenhoorn, door erfenis, eigendom van molenaar Jan Baptist Roevens-Gijsen. Als eigenaar werd hij in 1885 opgevolgd door molenaar Louis Spruyt-Vandenbosch. Door erfenis kwam de molen in 1920 op naam van Jozef De Jongh-Spruyt, landbouwer te Lillo.

Beschermd als monument op 13 oktober 1943 werd de molen in 1944 beschadigd door Engels geschut en daarna door V-bommen. De molen werd in 1957 hersteld door mlenmakers Caers uit Retie en Jansen uit Geel en op 7 maart 1957 werd de hernieuwde molen plechtig ingehuldigd.

In 1966 kocht de stad Antwerpen de molen aan voor een bedrag van 6.847.000 frank. Deze instantie liet de stenen molen afbreken en verplaatsen naar de huidige standplaats aan de ScheldelaanHij ter hoogte van het chemisch bedrijf « Degussa », dit vanwege de uitbreiding van de Antwerpse haven. Op 18 augustus 1967 verscheen het koninklijk besluit tot verplaatsing, maar reeds op 20 februari 1967 was men met de afbraak begonnen. Op 10 juni 1967 draaide hij voor het eerst op zijn nieuwe standplaats. De werkzaamheden werden uitgevoerd door de firma De Vos uit Lommel. De bakstenen romp werd in grote fragmenten afgebroken, nadat men he eerst gans in een plaasteren keurslijf had gegoten. Aldus kon men al de beplaasterde fragmenten nummeren. Dit procédé werd gekozen om de onregelmatige vorm van de molen te behouden. De verplaatsing kostte 3.629.000 frank.

Tussen 1982 en 1990 werd de molen 's zondags in werking gesteld door vier vrijwillige molenaars waaronder Patricia Schellekens. Na de storm van januari 1991 moest de molen wegens een kapotte roede worden stilgelegd. In 1997 gebeurde een uitgebreide maalvaardige restauratie door de molenbouwers Peel uit Gistel. Hierbij werd sponsorgeld bekomen van het naastgelegen petrochemisch bedrijf Degussa (met hoofdzetel in Ludwigshaven). Helaas werd de molen toen niet in werking gebracht. De weigering een bouwvergunning toe te kennen voor de oprichting van een molenaarshuis naast de molen (aangezien die gelegen is in een "groen bufferbekken" in de industriezone) blokkeerde de voorgenomen exploitatie.
In april 2008 voerde 't Gebinte Molenbouw uit Erpe-Mere herstellingen uit zodat de molen weer draaivaardig werd. Op zondag 29 juni 2008 werd de molen opnieuw in gebruik genomen, in aanwezigheid van Vlaams minister Dirk Van Mechelen.  Iedere laatste zondagnamiddag van de maand wordt de molen in werking gesteld, naar een overeenkomst met de vzw Levende Molens.

Lieven Denewet

Steen met de oprichters. Foto: Werner Bril

De eenhoorn als windwijzer. Foto: Werner Bril

Afbraak van de molen op de oude locatie

Op zijn vroegere standplaats. Foto coll. Robert Van Ryckeghem

Bijlagen

1. Persbericht. "Eenhoorn draait binnenkort weer", Gazet van Antwerpen, 06-12-2007.
Er is een oplossing in zicht voor de herstelling van De Eenhoorn, het enige restant van Lillo. De witte molen, die nu aan de Scheldelaan staat, werd jaren geleden gerestaureerd maar draaide door een verschuiving van een oude balk maar kort.
Een kleine technische ingreep zou volstaan om het probleem te verhelpen. De vzw die de molen beheert, had geen geld meer om de herstellingswerken uit te voeren. Nu is na vijf jaar een oplossing in zicht. "De stad Antwerpen wil de Eenhoorn herstellen. De bedoeling is dat de witte molen tegen de zomer van 2008 opnieuw operationeel is. Als we de molen effectief operationeel is, kunnen we van de provincie subsidies krijgen", legt districtsburgemeester Marcel Bartholomeeussen (sp.a) uit. Nadien is het zoeken naar een molenaar.

2. Persberichten.  SDL, "Eenhoorn", in: Het Nieuwsblad, 01.02.2008 / SDL, "Molen", in: Het Nieuwsblad, 02.02.2008.
Eenhoorn. LILLO - De Eenhoorn, zoals de molen van Lillo heet, staat te verkommeren. Nu is na vijf jaar een oplossing in zicht. 'De stad Antwerpen wil de Eenhoorn herstellen', deelt districtsburgemeester Marcel Bartholomeeussen (SP.A) mee. Tegen de zomer zou hij weer gaan malen. (sdl)
Molen. LILLO - De Witte Molen of Eenhoorn van Lillo, waarover we eerder meldden dat hij opnieuw gaat malen, is het enige restant van Lillo-Kruisweg. Hij werd begin jaren zestig overgebracht naar de Scheldelaan. Na restauratie draaide hij maar korte tijd. Dat kwam door een verschuiving van de hoofdbalk. Een kleine technische ingreep zou volstaan om het probleem te verhelpen. Dat gaat dus in de volgende maanden gebeuren.

3. Persbericht. SDL, "Eenhoorn", in: Het Nieuwsblad, 28.07.2007.
LILLO - De molen 'Eenhoorn' of 'de Witte Molen' staat al jaren bewegingloos. In de jongste districtsraad werden daarover vragen gesteld. Blijkt dat de nodige financiën ontbreken om de nodige ingrepen te doen. Het districtsbestuur zou met een oplossing bezig zijn.

4. Persbericht. SDL, "Degussabaas", in: Het Nieuwsblad, 18.10.2007.
LILLO - Op de afscheidsreceptie van Jan Van den Bergh, die negen jaar lang aan het hoofd stond van Degussa Antwerpen in Lillo, waren ook Lillonaren present. Van den Bergh was erg vertrouwd met het minidorp. Hij zorgde er ook voor dat de Molen van Lillo op tijd en stond steun kreeg bij het onderhoud. (sdl)

5. Persbericht.  SDL, "Eenhoorn opnieuw verlamd. Restaurateur Lillose molen dreigt naar gerecht te staan voor betaling", in: Het Nieuwsblad, 04.08.2001.
LILLO - De Eenhoorn, de molen van Lillo, staat verlamd. Sinds zijn inhuldiging in september van vorig jaar heeft hij slechts enkele keren gedraaid. Omdat hij nog een betaling van ongeveer 900.000 frank moet hebben, nam restaurateur Peter Thomaes uit het West-Vlaamse Gistel, een advocaat bij de arm. De kans bestaat dat die naar het gerecht stapt.
De stichting die de molen liet opknappen wacht op geld dat door het Rekenhof in Brussel wordt geblokkeerd. Dat gebeurde omdat het dossier administratieve fouten zou bevatten.
Intussen weigert molenaar Johan De Koninck uit Merksem, de windreus te laten draaien. Hij vindt dit onverantwoord, temeer omdat er nog kleine herstellingen moeten gebeuren die de molen maalvaardig moeten maken. Molenbouwer Peter Thomaes zei gisteren dat dit slechts een kleine week vergt, ,,maar ik weiger iets te doen voor ik m'n centen heb gezien'', waarschuwde hij.
Rekenhof.
Intussen wachten de beheerders van de vzw Stichting molen Eenhoorn Lillo op een bedrag van nagenoeg één miljoen dat deels van de provincie moet komen en dat deels vastzit bij het Rekenhof. Voorzitter Michel Kinnet en beheerder Pol Van Heyst (oud-schepen van Antwerpen) zaten er maandag wat moedeloos bij toen ze in de molen hun papieren nakeken.
,,Wij hebben voor de derde maal een voorstel gedaan bij het Rekenhof'', zucht Pol Van Heyst. ,,Binnen veertien dagen hopen wij een gunstig besluit te krijgen. Dan kunnen we beschikken over het bevroren geld en over het toegezegde bedrag van de Provincie.''
,,Intussen hebben we van de Stad Antwerpen de beloofde tussenkomst gekregen'', stipuleert Kinnet. ,,Ook van bedrijven als BASF en Degussa ontvingen we de toegezegde steun, net zoals van de stad Ludwigshafen. Wij hebben alles bijeen al 2,5 miljoen frank betaald voor restauratie, aan de architect, voor de hulp die we van een Antwerpse technische school ontvingen en voor de inrichting van de werf, waterleiding en elektriciteit. Wij hebben geen reserve meer. In ieder geval zal tijdens Lillo-kermis de molen zondag te bezichtigen zijn van 13 tot 18 uur. Bezoekers zullen ook een pintje kunnen pakken, zodat we uit de onkosten komen. (SDL)

6. Persbericht. "Eenhoorn draait binnenkort weer", in: Gazet van Antwerpen, 06.12.2007.
Er is een oplossing in zicht voor de herstelling van De Eenhoorn, het enige restant van Lillo. De witte molen, die nu aan de Scheldelaan staat, werd jaren geleden gerestaureerd maar draaide door een verschuiving van een oude balk maar kort. Een kleine technische ingreep zou volstaan om het probleem te verhelpen.
De vzw die de molen beheert, had geen geld meer om de herstellingswerken uit te voeren. Nu is na vijf jaar een oplossing in zicht. "De stad Antwerpen wil de Eenhoorn herstellen. De bedoeling is dat de witte molen tegen de zomer van 2008 opnieuw operationeel is. Als we de molen effectief operationeel is, kunnen we van de provincie subsidies krijgen", legt districtsburgemeester Marcel Bartholomeeussen (sp.a) uit. Nadien is het zoeken naar een molenaar.

7. Persbericht. SDL, "Eenhoorn", in: Het Nieuwsblad, 13.11.2007.
Eenhoorn. LILLO - De stad wil de Eenhoorn in Lillo opnieuw laten draaien. Een molenrestaurateur herstelt de wieken. Die zullen volgende zomer weer in volle glorie naar de luchten wenken. Eenmaal aan het draaien, kunnen er subsidies vrijkomen die het verdere onderhoud van de molen mogelijk maken. Er zijn onder meer schilderwerken noodzakelijk.

8. Persbericht.  KRG, "Malende molens", in: Het Nieuwsblad, 30.10.2007.
Malende molens. ANTWERPEN - Niet alleen de Antwerpse administratieve molens draaien soms traag, ook de echte. Want het stadsbestuur wil zijn twee windmolens, 't Veertje op Sint-Anneke en De Eenhoorn van Lillo, opnieuw laten draaien. Een plan dat zo'n tien jaar geleden al werd gelanceerd maar waar nu echt werk van wordt gemaakt. De stad huurt daarvoor een gespecialiseerde molenrestaurateur in die de wieken zal herstellen. Volgende zomer al moeten de windmolens opnieuw malen.

9. Persbericht. SDL, "Eenhoorn", in: Het Nieuwsblad, 16.04.2007.
Eenhoorn. LILLO - De molen Eenhoorn, die in 1964 werd verhuisd van Kruisweg naar de Scheldelaan, werd gerestaureerd maar kon nog steeds niet malen. Dat komt omdat een klein deel aan de wieken niet werd geplaatst zoals het moest. Het probleem komt ongetwijfeld aan bod op de districtsraad in juni. 

10. Persbericht. SDL, "Molen draait", in: Het Nieuwsblad, 17.04.2008.
LILLO - Vorige week vrijdag om 14uur draaiden de wieken van de molen van Lillo voor het eerst sinds lange tijd. Naar verluidt ging het om een test in verband met de herstellingswerken aan de 'Eenhoorn'.

11. Persbericht. SDL, "Eenhoorn", in: Het Nieuwsblad, 06.05.2008.
LILLO - De Lillose molen draagt de naam 'Eenhoorn' naar de windwijzer op de kap die een ruiter voorstelt met een eenhoornig paard. De molen werd in 1964 overgebracht vanuit Lillo-Kruisweg naar de Scheldelaan. (sdl)

12. Persbriefing college 23 mei 2008 4 / 26. Marketing & communicatie. Grote Markt 1 - 2000 Antwerpen. Molen De Eenhoorn in Lillo en molen 't Veertje op Linkeroever gerestaureerd en maalvaardig (SW A2 nr 6127).
Zowel de molen ‘t Veertje (Antwerpen-Linkeroever) als de molen De Eenhoorn (Antwerpen-Lillo) werden de voorbije jaren gerestaureerd en opnieuw maalvaardig gemaakt. Voor het dagelijks onderhoud, het draaien en malen en de openstelling voor het publiek sluit de stad Antwerpen een beheersovereenkomst af met vzw Levende Molens. Op zondag 29 juni 2008 wordt dit gevierd: molen De Eenhoorn wordt dan plechtig ingehuldigd en houdt opendeur.
Zondag 29 juni, van 13 tot 18 uur, wordt molen De Eenhoorn aan de Scheldelaan in Lillo opengesteld voor het publiek. De vzw Levende Molens geeft rondleidingen in de molen en ook voor een wandeling met een gids in de omgeving zit u goed.  Er is een kleine tentoonstelling over de geschiedenis van De Eenhoorn en ook aan de inwendige mens wordt gedacht met een drankje.
Gerestaureerd en maalvaardig
De houten windmolen 't Veertje dateert van het einde van de 18de eeuw en stond oorspronkelijk in Kwaadmechelen. In 1937 moest de molen plaats ruimen voor het Albertkanaal en werd hij overgebracht naar Antwerpen-Linkeroever. Daar werd 't Veertje op het dak van een horecazaak geplaatst en werd het een belangrijk herkenningspunt op ‘Sint-Anneke plage'. In de jaren '90 liep de molen ernstige storm- en brandschade op. Daarom besliste het stadsbestuur om de molen te reconstrueren.
De stenen windmolen De Eenhoorn in Lillo werd omstreeks 1735 gebouwd. Zijn naam wordt gesymboliseerd door een windwijzer in de vorm van een gehoornd paard op zijn draaiende kap. In de volksmond wordt hij ook de ‘Witte Molen' genoemd, omdat hij in het wit gekalkt is. De Eenhoorn kende een woelige geschiedenis: de molen onderging overstromingen, plunderingen en bombardementen. Omwille van de uitbreiding van de Antwerpse haven werd De Eenhoorn in 1966 door de stad Antwerpen aangekocht, ontmanteld en overgebracht van de Kruisweg naar zijn huidige standplaats aan de Scheldelaan.
Beide molens zijn beschermde monumenten en werden gerestaureerd met behulp van een restauratiepremie van de Vlaamse gemeenschap. Ze zijn nu opnieuw volledig operationeel.
De stad heeft met de vzw Levende Molens een beheersovereenkomst afgesloten waarin het beheer, het klein onderhoud en de openstelling van deze monumenten voor het publiek geregeld worden. De molens zullen, als het weer het toelaat, regelmatig open zijn, draaien en malen. Minstens elke laatste zondag van de maand kan u de molens bezoeken tussen 13 en 17 uur, maar als op een andere dag de deur open staat of de molen draait, dan mag u gerust binnenstappen.
De stad herwaardeert hiermee niet alleen een belangrijk stuk bouwkundig erfgoed, beide molens vormen ook een extra toeristische troef binnen het rijk cultuurhistorisch aanbod van de stad.

13. SDL, "Molen De Eenhoorn in Lillo maalt weer", in: Het Nieuwsblad, 27.05.2008.
LILLO - De molen De Eenhoorn in Lillo werd de voorbije jaren gerestaureerd en de jongste maanden opnieuw maalvaardig gemaakt. Zondag 29 juni gaat hij opnieuw aan de slag.
Derde keer, goede keer. Dat hopen de bewoners van Lillo. Want de molen was al eens aan het werk nadat hij in 1966 van zijn oorspronkelijke plaats in Lillo-Kruisweg was overgebracht naar de Scheldelaan nabij Lillo Fort. Vervolgens stond hij jarenlang te verkommeren. Na een ingrijpende restauratie werd De Eenhoorn in het verkiezingsjaar 2000 met veel feestgedruis heropend. Lang maalde de molen toen niet, want er bleek nog iets te mankeren aan de hoofdas. En zolang de molenbouwer niet werd betaald, weigerde hij het euvel te herstellen. Door de trage administratieve molens duurde dat dispuut even, maar de stad en de restaurateur bereikten ondertussen een akkoord. De hoofdas werd hersteld, zodat De Eenhoorn opnieuw kan molenwieken. Voor het dagelijks onderhoud, het malen en de openstelling voor het publiek heeft de stad Antwerpen een beheersovereenkomst afgesloten met de vzw Levende Molens.
Op zondag 29 juni 2008 wordt De Eenhoorn plechtig ingewijd en gaan de deuren voor iedereen open, tussen 13 tot 18 uur. De molenaars geven rondleidingen in de molen en er zijn geleide wandelingen in de omgeving. Er is voorts een kleine tentoonstelling over de geschiedenis van De Eenhoorn.
De stenen windmolen De Eenhoorn in Lillo-Kruisweg werd rond 1735 gebouwd. Zijn naam wordt gesymboliseerd door een windwijzer in de vorm van een gehoornd paard op zijn draaiende kap. In de volksmond wordt hij ook de Witte Molen genoemd, omdat hij in het wit gekalkt is.
Omwille van de uitbreiding van de Antwerpse haven werd hij in 1966 door de stad Antwerpen aangekocht, ontmanteld en overgebracht van de Kruisweg naar zijn huidige standplaats aan de Scheldelaan. De molen is een beschermd monument en werd gerestaureerd met behulp van een restauratiepremie van de Vlaamse gemeenschap.
De molen zal, als het weer het toelaat, regelmatig open zijn, draaien en malen. Minstens elke laatste zondag van de maand kan men de Eenhoorn bezoeken tussen 13 en 17 uur, maar als op een andere dag de deur open staat of de molen draait, dan mag men gerust binnenstappen.

14. SDL, "Eenhoorn", in: Het Nieuwsblad, 24.06.2008.
LILLO - Op de districtsraad in Lillo heeft districtsburgemeester Marcel Bartholomeeussen (CD&V) aangekondigd dat de Eenhoorn (de Witte Molen aan de Scheldelaan) op zondag 29juni weer aan het malen gaat. 'Derde keer goede keer? (sdl)

15. SDL, "Eenhoornmolen draait weer", in: Het Nieuwsblad, 28.06.2008.
LILLO - Sinds hij in 1960 vanuit Kruisweg werd overgebracht naar de Scheldelaan vlak bij Lillo Fort, is het een gesukkel geweest met de molen van Lillo. Een tijdlang maalde hij onder de oorspronkelijke eigenaar Louis De Jongh, tot die er de brui aan gaf. Na jaren stilstand werd de molen gerestaureerd en in 2000 opnieuw opengesteld. Maar zonder succes. Er haperde wat aan de hoofdas. Dat alles is nu hersteld en de Eenhoorn (of Witte Molen) begint zondag vanaf 11uur opnieuw te draaien. Derde keer goede keer, zullen de prominenten op de openingsplechtigheid elkaar ongetwijfeld nazeggen. Dat zijn dan districtsburgemeester Marcel Bartholomeeussen (SP.A), Antwerps cultuurschepen Philip Heylen (CD&V) en minister Dirk Van Mechelen (Open VLD) die ook molendiploma's uitdeelt aan jonge molenaars.

16.  "Molen De Eenhoorn uit 1735 maalt opnieuw", in: ATV-Nieuws, 30.06.2008.
Molen De Eenhoorn vlakbij Lillo Fort kan opnieuw malen. Zondag werd hij feestelijk ingehuldigd als monument. De Eenhoorn heeft al een lange geschiedenis. Eerst stond hij aan Lillo Kruisweg, daarna verhuisde hij naar zijn huidige stek. Maar daar stond de molen lange tijd gewoon te verkommeren. Nu is hij in ere hersteld en zal hij elke laatste zondag van de maand te bezoeken zijn.

17. Erik Vandewalle, "De Eenhoorn begint aan derde leven als molen", in: Gazet van Antwerpen, 01.07.2008.
De wieken van de witte molen aan de Scheldelaan vlakbij Lillo-Fort draaien opnieuw. Zopas is De Eenhoorn voor de derde keer officieel maalvaardig gemaakt. Minister Dirk Van Mechelen en Antwerps schepen Philippe Heylen ‘draaiden' de molen op gang.
De stad Antwerpen en de Stichting Levende Molens sloegen de handen in elkaar om de molen op Linkeroever en De Eenhoorn aan de Scheldelaan opnieuw te laten functioneren. Met succes, want De Eenhoorn draait en maalt weer.
"Elke laatste zondag van de maand tussen 13 en 18u is de molen open voor het publiek. De Stichting Levende Molens geeft dan rondleidingen. Frans Brouwers en Rudi Houben worden de vaste molenaars van de witte molen", zegt Maria De Rooze van Levende Molens.
Turbulent verleden
De stenen molen blikt terug op een turbulent verleden. Hij werd in 1735 gebouwd in het gehucht Kruisweg. De naam De Eenhoorn verwijst naar de windwijzer op de kap van de molen, die de vorm heeft van een ruiter op een gehoornd paard.
Overstroming en, plunderingen, bombardementen,... de witte molen doorstond alles. De havenuitbreiding was er te veel aan, want in 1966 kocht de stad Antwerpen De Eenhoorn. Hij werd ontmanteld en vond aan de Scheldelaan een nieuwe locatie. Door omstandigheden raakte de windreus sindsdien twee keer in de problemen en dreigde hij telkens te verkommeren.
De samenwerking tussen de stad Antwerpen en de Stichting Levende Molens betekent nu het begin van een nieuw leven voor De Eenhoorn. Bij de heropening ontvingen 29 meester-molenaars hun diploma. Onder hen één vrouw: Birgit De Poorter.

18. Persbericht. SDL, "Molen", in: Het Nieuwsblad, 26.02.2009.
LILLO - De Witte Molen aan de Scheldelaan draait voortaan geregeld in het weekend. De windreus die jarenlang stilstond, kan evenwel een laagje verf gebruiken. Vroeger werd de molen al een paar keer geschilderd op kosten van enkele bedrijven in de buurt. (sdl)

19. Persbericht. SDL, "Lillo: Molendag", Het Nieuwsblad, 29.04.2009.
LILLO - Ook de 'Eenhoorn', de molen van Lillo, kon tijdens de 'Molendag' vorige zondag bezocht worden. Frans Brouwers, voorzitter van de vzw Levende Molens, leidde de (schaarse) bezoekers rond. Hij spande ook de zeilen maar het weer zat niet mee: er stond te weinig wind. Volgende keer beter. (sdl) sdlLILLO - Ook de 'Eenhoorn', de molen van Lillo, kon tijdens de 'Molendag' vorige zondag bezocht worden. Frans Brouwers, voorzitter van de vzw Levende Molens, leidde de (schaarse) bezoekers rond. Hij spande ook de zeilen maar het weer zat niet mee: er stond te weinig wind. Volgende keer beter. (sdl)

20. Persbericht. SDL, "Levende Molens", in: Het Nieuwsblad, 24.04.2009.
ANTWERPEN/LILLO - Zowel molen 't Veertje (Linkeroever) als molen De Eenhoorn (Lillo) werden de voorbije jaren gerestaureerd en opnieuw maalvaardig gemaakt. Elke laatste zondag van de maanden april tot en met september kunnen kijklustigen er binnenstappen en de molenaars aan het werk zien. De nieuwe reeks opendeurdagen start nu zondag tijdens de Vlaamse Molendag. Dan zetten zowat alle wind- en watermolens in Vlaanderen van 10 tot 18uur de deuren open. Dat geldt ook voor De Eenhoorn in Lillo en 't Veertje op Sint-Anneke. De molenaars geven rondleidingen en tonen hoe er ambachtelijk gemalen wordt.De Eenhoorn werd omstreeks 1735 gebouwd. Een windwijzer in de vorm van een gehoornd paard op de kap symboliseert de naam van de molen. De houten windmolen 't Veertje dateert van het einde van de 18de eeuw en stond oorspronkelijk in Kwaadmechelen. In 1937 moest hij plaats ruimen voor het Albertkanaal en werd hij overgebracht naar Antwerpen-Linkeroever. Meer info: ww.levendemolens.be. (sdl)
 
Persbericht. Lieve Van den Bulck, "Molens Lillo en Linkeroever zetten de deuren open. Elke laatste zondag van de maand", in: Het Nieuwsblad, 24.04.2009. 
Antwerpen -  Zowel de molen ‘t Veertje (Antwerpen-Linkeroever) als de molen De Eenhoorn (Antwerpen-Lillo) werden de voorbije jaren gerestaureerd en opnieuw maalvaardig gemaakt. Elke laatste zondag van de maanden april tot en met september kunnen kijklustigen er binnenstappen en de molenaars aan het werk zien. De nieuwe reeks opendeurdagen start dit jaar op zondag 26 april tijdens de Vlaamse Molendag.
Op zondag 26 april vindt de Vlaamse Molendag plaats. Die dag zetten zowat alle wind- en watermolens in Vlaanderen van 10 tot 18 uur de deuren open voor het publiek. Dat geldt ook voor de molens De Eenhoorn in Lillo en 't Veertje op Sint-Anneke. De molenaars geven rondleidingen in de molen en demonstreren hoe er ambachtelijk gemalen wordt.

SDL, "Masterplan krijgt vorm", in: Het Nieuwsblad, 26.11.2009.
LILLO - Het masterplan voor Lillo begint vorm te krijgen. Er is een architect aangeduid die een ontwerp moet maken. De vijfpuntige stervorm van de vesting wordt behouden en/of hersteld. Er wordt voor het project samengewerkt met de Simon Stevinstichting. Die waakt over het historische patroon. Een van de mogelijke bijkomende initiatieven zou het oprichten zijn van een voetgangersbrug over de Scheldelaan die het bestaande maar niet meer aangeduide ‘Geuzenpad' over de wallen verbindt met de overkant ter hoogte van het Havencentrum. Van daaruit zou een wandelweg naar de molen voeren, zodat die wat nauwer betrokken wordt bij het gebeuren in het dorp.

Hermine Bokhorst, "La renaissance de la «Licorne. Anvers", Le Soir, 22.09.1999.
De Eenhoorn (la Licorne) de Lillo est sans doute un des plus anciens moulins de Belgique , explique Michel Kinet, administateur délégué de l'asbl qui pourvoit à sa restauration. Il a été construit entre 1733 et 1735 et a connu une histoire mouvementée.
Sa girouette représentait une licorne, un animal mythique. Sans doute une allégorie du Christ parce que selon la croyance populaire, seule une vierge pure pouvait approcher la bête fabuleuse. Il a aussi été appelé le «moulin blanc» à cause de ses murs chaulés. Il est de la forme ronde typique des moulins anversois de l'époque. Durantles inondations de 1831, il demeura le seul debout, l'année suivante il fut pillé par l'armée hollandaise. Classé en octobre 1943, il est abîmé par les bombardements de 1944 et restauré en 1957. Dix ans plus tard, la ville d'Anvers l'acquiert et le déplace avenue de l'Escaut (Scheldelaan). Mais la Licorne y reste abandonnée.
Il y a quelques années, des cadres allemands de l'industrie chimique BASF établie dans le port d'Anvers se désolent de voir le moulin à l'abandon.
BASF a alors offert 44.000 DM (906.400 FB) pour sa restauration et m'a nommé responsable du projet , précise M. Kinet qui travaille au service du personnel de la firme et qui a réalisé un énorme travail de lobbying auprès des autorités flamandes et de la Ville pour réunir les onze millions nécessaires.
Les travaux ont commencé voici deux ans avec des jeunes défavorisés ayant entre 18 et 25 ans qui émanaient du TISO (Tewerkstellingsinstelling van het stedelijk onderwijs, institution de mise au travail des écoles anversoises). Ils ont pu y réaliser un travail concret, autre chose que construire un petit muret à l'école que l'on démolit le lendemain. Sur les quinze jeunes qui ont participé au projet, huit ont trouvé un travail à l'issue de l'expérience.
La Licorne devrait à nouveau moudre du grain au mois de mars.

Literatuur

R. Havermans, "De windmolen van Lillo-Kruisweg", in: Calmpthoutania, XIX, 1967, p. 13-16;
F. Bresseleers, "Waarom de Witte Molen ook de Eenhoorn heet", in: Ons Heem, XXII, 1968, p. 31-32;
G. Snacken, "Bijdragen tot de geschiedenis der gemeente Lillo", Antwerpen, 1931;
J. Van Tichelen, "Geschiedenis an Lillo", Antwerpen, 1936;
H. Holemans & P.J. Lemmens, "Molens van de Voorkempen en van Groot-Antwerpen", Nieuwkerken, Ten Bos, 1983, p. 69-70;
G. Kockelberg, "Historische molenvermeldingen in en om Antwerpen. Een blik op de 1000-jarige geschiedenis der Antwerpse molens", Antwerpen, 1986, p. 91-93;
F. Brouwers, "De toekomst van een verleden. Levende molens in de provincie Antwerpen", s.l., Levende Molens Werkgroep Kempen-Antwerpen, (1997);
M. Bollen, "Molenverhaal", in: Polderheem, VIII, 1973, nr. 2 (juni), p. 13-14;
Molenzorg Vlaanderen, "Stad Antwerpen zoekt vrijwillige molenaars", Molenecho's, XXXV, 2007, 3-4, p. 325;
M. Bollen, "Malende molen te Lillo!?", in: Polderheem, XXIV, 1989, nr. 2, p. 32-37, ill.;
T.S., "Douanier redt windmolen", in: Levende Molens, jg. 9 (1987), nr. 11, p. 82-83, ill.;
"In de bres voor levende molens. Lillo: Molen 'De Eenhoorn' ", in: Levende Molens, jg. 7 (1985), nr. 9, p. 65-66, ill.;
Fr. Bresseleers, "Terugblik op de windmolens in de Antwerpse polders", in: Ons Heem, jg. XX, 1966, nr. 6 (slachtmaand), p. 257-260;
R. Havermans, "Het notitieboek van de molenaarsfamilie Roevens van Lillo-Kruisweg", in: Polderheem, XXIV, 1989, nr. 2 (2de kwartaal), p. 29-31.

Persberichten
"Eenhoorn draait binnenkort weer", Gazet van Antwerpen, 06.12.2007.
SDL, "Molen", in: Het Nieuwsblad, 02.02.2008.
SDL, "Eenhoorn", in: Het Nieuwsblad, 28.07.2007.
SDL, "Degussabaas", in: Het Nieuwsblad, 18.10.2007.
SDL, "Eenhoorn opnieuw verlamd. Restaurateur Lillose molen dreigt naar gerecht te staan voor betaling", in: Het Nieuwsblad, 04.08.2001. 
"Eenhoorn draait binnenkort weer", in: Gazet van Antwerpen, 06.12.2007.
SDL, "Eenhoorn", in: Het Nieuwsblad, 13.11.2007.
KRG, "Malende molens", in: Het Nieuwsblad, 30.10.2007.
SDL, "Eenhoorn", in: Het Nieuwsblad, 16.04.2007.
SDL, "Molen draait", in: Het Nieuwsblad, 17.04.2008.
SDL, "Eenhoorn", in: Het Nieuwsblad, 06.05.2008.
Persbriefing college 23 mei 2008 4 / 26. Marketing & communicatie. Grote Markt 1 - 2000 Antwerpen. Molen De Eenhoorn in Lillo en molen 't Veertje op Linkeroever gerestaureerd en maalvaardig (SW A2 nr 6127).
SDL, "Molen De Eenhoorn in Lillo maalt weer", in: Het Nieuwsblad, 27.05.2008.
SDL, "Eenhoorn", in: Het Nieuwsblad, 24.06.2008.
SDL, "Eenhoornmolen draait weer", in: Het Nieuwsblad, 28.06.2008.
"Molen De Eenhoorn uit 1735 maalt opnieuw", in: ATV-Nieuws, 30.06.2008.
Erik Vandewalle, "De Eenhoorn begint aan derde leven als molen", in: Gazet van Antwerpen, 01.07.2008.
SDL, "Molen", in: Het Nieuwsblad, 26.02.2009.
SDL, "Lillo: Molendag", Het Nieuwsblad, 29.04.2009.
SDL, "Levende Molens", in: Het Nieuwsblad, 24.04.2009.
Lieve Van den Bulck, "Molens Lillo en Linkeroever zetten de deuren open. Elke laatste zondag van de maand", in: Het Nieuwsblad, 24.04.2009.
SDL, "Masterplan krijgt vorm", in: Het Nieuwsblad, 26.11.2009.
Hermine Bokhorst, "La renaissance de la «Licorne. Anvers", Le Soir, 22.09.1999.