Molenzorg
Meeuwen (Meeuwen-Gruitrode), Limburg
<p>Dorpermolen</p>
Foto: Jaak Paredis, 07.03.2008
Naam

Dorpermolen

Ligging Molenstraat 5
3670 Meeuwen (Meeuwen-Gruitrode)

op de Abeek
kadasterperceel A905


toon op kaart
Geo positie 51.105213, 5.513519
Eigenaar Pieter Brands-Bosmans
Gebouwd Voor 1470 / 1758
Type Onderslag watermolen
Functie Korenmolen
Kenmerken Dwars tegenover de waterloop
Gevlucht/Rad Houten onderslagrad met metalen schoepen
Inrichting Nog aanwezig met 1 steenkoppel
Toestand Gerenoveerd tot taverne
Bescherming M: monument, DSG: dorps- en stadsgezicht,
11.01.1994
Molenaar Pieter Brands (los draaien)
Openingstijden Tijdens de openingsuren van de taverne (gesloten op donderdag), tel.: 011 794217

Beschrijving / geschiedenis

De Dorpermolen, in de volksmond "voorste molen" genoemd omdat de volgende molen verder stroomafwaarts "de Berenheidemolen" de achterste molen werd genoemd. Ze is en was vroeger ook de eerste watermolen op de A-beek, nu omgevormd in een gezellige rustplaats voor fietser of bezoeker. Deze molen is te zien naast de "Molenstraat", een verbindingsweg tussen de Weg naar Ellikom en de Peerderbaan en is heel wat ouder dan het jaartal 1758 op de muurankers in de achtergevel laat vermoeden.

De lange geschiedenis van deze onderslagmolen met houten molenrad begint wellicht nog voor de 15de eeuw. In de gichten van ca. 1470 is er al sprake van "molenweg", "molenbeek", "molenveld" en zelfs van "de molen".

De Dorpermolen was destijds een water-, graan- en banmolen, die doqr de Bisschoppelijke Tafel van Luik in erfpacht werd gegeven. De molen heeft een typisch Limburgs houten onderslagrad, nu voorzien van metalen schoepen.

De Bestendige Deputatie van de provincie Limburg keurde op 18 oktober 1848 de vastgestelde pegelhoogte van 0,680 meter goed. De toenmalige eigenaar was Gaspard Knaep en kinderen.

Eigenaars na 1840:
- voor 1844, eigenaar: Knaep Gaspard en kidneren, landbouwers te Peer
- 1863, erfenis: Knaep Pieter en compagnie, landbouwer te Peer
- 1880, deling: a) Truyen-Knaep Martin, de weduwe, landbouwster te Wijshagen, b) Sannen-Knaep Martin, de weduwe, landbouwster te Peer
- 1884, erfenis: a) a) Truyen-Knaep Martin, de kinderen, te Wijshagen, b) Tyskens-Truyen Henri, landbouwer te Bree
- 1913, verkoop: a) Truyen-Paesen Jan, de kinderen, landbouwers te Wijshagen (5/6 volle eigendom en 1/6 naakte eigendom), b) Truyen-Paesen Jan, de weduwe (1/6 vruchtgebruik)
- 1927, gift: Mayelle-Truyen Nicolaas, schoolmeester te Zichen-Zussen-Bolder, dan onderwijzer te Wijshagen en later hoofdonderwijzer te Bree.
- 1952, verkoop: Bosmans-Roex Martinus, molenaar, later handelaar, te Meeuwen
- 2014, eigenaar: Brands-Bosmans Pieter, te Meeuwen

In 1993 werd de molen beschermd als monument en samen met zijn omgeving als dorpsgezicht. De molen werd hersteld en ingericht als taverne. In de molen is nog één koppel stenen aanwezig. Het binnenwerk is geïntegreerd in de taverne. De molen draait soms "los", dus zonder aandrijving van het steenkoppel.

Lieven DENEWET & Herman HOLEMANS

<p>Dorpermolen</p>

Verzameling Ons Molenheem

<p>Dorpermolen</p>

Foto: Nico Jurgens, Hoorn, 02.02.1991

<p>Dorpermolen</p>

Foto: Robert Van Ryckeghem, 09.11.2002

<p>Dorpermolen</p>

Foto: Robert Van Ryckeghem, 09.11.2002

<p>Dorpermolen</p>

Foto Armand Carre, 1979 (coll. H. Noot, Haren)

Bijlagen

Roger Dreesen, "Meeuwense molens zetten deuren open", Het Belang van Limburg, 27.06.2010.
Zondag 27 juni vindt de Limburgse Molendag plaats. In Ellikom opent de Hoogmolen de deuren van 10 tot 16u.
Toegang gratis in de Hoogmolenstraat 15 in Ellikom. Jan Loubele, voorzitter Molenzorg, vertelt dat de Dorpermolen in de Molenstraat 5 in Meeuwen ook de deuren opent. De molen is open van 10 tot 16 uur. Gratis toegang.

Molens van Meeuwen-Gruitrode
Bosmans Jean, Molennieuws, De Reengenoten, VI, 1985-1986, 2 (nr. 12).
Bosmans Jean, De watermolens op de Abeek in Meeuwen en Ellikom, De Reengenoten, nr. 39, 2011.
Janssen Pol, Geelen Mathieu, Malen, smeden en boteren in Neerglabbeek, De Reengenoten, nr. 34, 2008.
Bosmans Jean, Jaenen Thomas, Geerkens Ghodelieve, De Berenheidemolen, De Reengenoten, V, 1984-1985, 1 (nr. 9).
Geerkens Godelieve, De verdwenen windmolen van Meeuwen, De Reengenoten, III, 1982-1983, 1 (nr. 5); V, 1984-1985, 2 (nr. 10).
Bosmans Jean, De Berenheidemolen, De Reengenoten, V, 1984-1985, 2 (nr. 10).
Bosmans Jean, Jaenen Thomas, Geerkens Godelieve, De dorpermolen, De Reengenoten, V, 1984-1985, 2 (nr. 10).
Geerkens Godelieve, Jaenen Thomas, Bosmans Jean, De familie Bosmans, De Reengenoten, III, 1982-1983, 2 (nr. 6); IV, 1983-1984, 1 (nr. 7), IV, 1983-1984, 2 (nr. 8).
Vliegen Martin, Meeuwen rond 1900 (…) Molenaars, De Reengenoten, VI? 1985-1986, 1 (nr. 11).

R(oger) Dr(eesen), "Watermolens bezoeken via plankenpad", Het Belang van Limburg, 16.02.2016.
Foto: RDr
Meeuwen-Gruitrode / Bocholt - In het wandelgebied in de Abeekvallei vindt je nieuwe wandellussen met veilige plankenpaden en een vogelkijkhut. Dit project kwam er in samenwerking en met steun van LIFE, de gemeenten Meeuwen-Gruitrode, Peer en Bocholt, Natuurpunt en RLKM.
De vallei van de Abeek is een erg gevarieerd natuurgebied. Er zijn bossen en bloemrijke hooilanden, heide en vennen en langs de Abeek staan er nog verschillende werkende watermolens. In 2010 startte een LIFE-project om een duurzame toekomst te garanderen voor de natuur in de Abeekvallei.
"Een deel van de Abeekvallei is moeras en was lange tijd volledig ontoegankelijk. De aanleg van plankenpaden laat de wandelaar nu toe om te genieten van de natuur die de vallei te bieden heeft. De vernieuwde Molenwandeling van 24,5 km vertrekt vanuit de Dorpermolen in Meeuwen tot aan de watermolen in Reppel. Onderweg passeer je ook de site waar vroeger de “Slagmolen” stond, de watermolen die nu een mooie plaats in Bokrijk heeft gekregen", vertelt schepen Koen Geusens.
De nieuwe wandellus is inkortbaar. De opening van het toeristisch seizoen in Meeuwen-Gruitrode, op zondag 17 april, staat in teken staan van het “Watermolensfeest” in de Abeekvallei.

We melden u het overlijden van
De Heer Dominique LAMBRECKS
Echtgenoot van mevrouw
Christa MAESEN
Papa van
Michelle en Fréderic
Uitbater van restaurant 'De Dorpermolen'.
Geboren te Hasselt op 20 januari 1960 en onverwacht van ons heengegaan te Meeuwen op 3 september 2015.

Begr. Fun. Witters D. - Meeuwen - Tel. 011-79 24 70, Eksel - Tel. 011-73 49 10
De gebedswake waartoe u vriendelijk wordt uitgenodigd, zal opgedragen worden in de parochiekerk Sint-Martinus te Meeuwen op woensdag 9 september 2015 om 19.00 uur. Gelegenheid tot groeten in het funerarium Witters, Lentestraat 4 te 3670 Meeuwen, (nabij de kerk van Meeuwen) woensdag na de gebedswake.
De afscheidsplechtigheid, voorafgegaan door de crematie, zal in intieme familiekring plaatsvinden in Aula ‘t Sant te Hechtel.
Familie, vrienden en kennissen die bij vergetelheid geen overlijdensbericht ontvingen, gelieve dit als zodanig te beschouwen.

Literatuur

J. Bosmans, "De watermolens op de Abeek in Meeuwen en Ellikom", in: "De Reengenoten", Heemkring Meeuwen-Gruitrode, jg. 2, 2011, nr. 39, p. 51-55.
Lieven Denewet, "Inventaris van de Limburgse watermolens met hun pegelhoogtes (1846-1849)", Molenecho's, 39, 2011, nr. 2
Herman Holemans & Werner Smet, "Limburgse watermolens. Kadastergegevens: 1844-1980", Kinrooi, Studiekring Ons Molenheem, 1985;
Bert Van Doorslaer, "Met de stroom mee of tegen de wind in? Molens in Limburg", Borgloon/Rijkel, Provinciaal Centrum voor Cultureel Erfgoed, 1996;
J. Bosmans, G. Geerkens, T. Jaenen, "De Dorpermolen [van Meeuwen]", in: De Reengenoten, Tijdschrift van de Geschied- en Heemkundige Kring "De Reengenoten", Meeuwen, Meeuwen-Gruitrode, jg. 5 (1984-1985), nr. 2, p. 53-65;
Els De Kinderen, "Een tijdsbeeld. Op bezoek bij de familie Bosmans op de Dorpermolen te Meeuwen", in: Levende Molens, jg. 7 (1985), nr. 4, p. 25-26, ill.
G. Geerkens, "De Dorpermolen [van Meeuwen]", in: De Reengenoten, V, 1984-1985, nr. 2, p. 53-65.

Persberichten
Roger Dreesen, "Meeuwense molens zetten deuren open", Het Belang van Limburg, 27.06.2010.
R(oger) Dr(eesen), "Watermolens bezoeken via plankenpad", Het Belang van Limburg, 16.02.2016.


Laatst bijgewerkt: zondag 27 augustus 2017
Stuur uw teksten over deze molen Stuur een (nieuwe) foto van deze molen  

 

De inhoud van deze pagina's is niet printbaar.

zoek in databasezoek op provincieStuur een e-mail over molen <?=$naam?>, <?=$plaats?>homevorige paginaNaar Verdwenen Molens